(Chinhphu.vn) – “Chúng tôi bắt buộc phải chung chi để hàng được thông quan kịp tiến độ giao hàng đã ký" - đại diện một doanh nghiệp phát biểu thẳng thắn tại Hội nghị đối thoại với lãnh đạo Cục Hải quan TPHCM diễn ra ngày 23/4.
 Đưa ra giải đáp với nhiều trường hợp cụ thể, lãnh đạo Cục Hải quan TPHCM đồng thời khẳng định, doanh nghiệp cần "cứng" luật để bẻ lại những nhũng nhiễu, vòi vĩnh này.

Vẫn công khai vòi vĩnh

Ông Đinh Công Khương, Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty TNHH TM-DV Thép Khương Mai phản ánh sản phẩm thép hình nhập khẩu của công ty ông liên tục bị áp giá cao hơn so với giá khai báo, dù cung cấp đầy đủ hồ sơ cho công chức hải quan.

Mới đây nhất, ngày 22/4, doanh nghiệp này nhập khẩu lô hàng giá 373 đô la Mỹ/tấn nhưng anh em ở cảng báo về là hải quan áp giá 400 đô la Mỹ/tấn. Đồng thời theo thông tin từ nhân viên này cho biết thì công chức hải quan nói rõ là nếu chi 1 triệu đồng thì khỏi áp giá.

Đại diện một doanh nghiệp khác vừa nhập một lô thép cuộn qua cửa khẩu cảng Hải Phòng, có chứng nhận xuất xứ (C/O) form E để được hưởng thuế suất ưu đãi đặc biệt. Công ty quên cung cấp C/O khi làm tờ khai hải quan nên bị áp thuế 5%. Công ty muốn bổ sung hồ sơ để được hưởng ưu đãi, nhưng cán bộ nói phải chi một nửa số tiền thuế chênh lệch mới được bổ sung.

Đại diện Công ty TNHH SPTD Toshiba Vietnam đặt câu hỏi về việc phân luồng xanh (miễn kiểm tra hồ sơ và thực tế hàng hóa), luồng đỏ (chỉ kiểm tra hồ sơ) và luồng đỏ (kiểm tra cả hồ sơ và thực tế) là hoàn toàn do tự động hay có sự can thiệp của con người? Bởi trong vòng gần 1 năm, từ 16/6/2014 đến tháng 4/2015, 260 tờ khai nhập khẩu của doanh nghiệp này qua cửa khẩu ở TPHCM đều bị phân luồng đỏ. Trong khi, các lô hàng tương tự mà công ty nhập khẩu qua cảng Hải Phòng thì đều được phân luồng vàng.

Hiện nay, 99% số thủ tục hải quan được khai qua hệ thống điện tử. Tuy nhiên, có không ít doanh nghiệp phản ánh là vẫn bị cán bộ hải quan làm phiền vì những yêu cầu nằm ngoài quy định. Chẳng hạn như trường hợp của hãng tàu vận chuyển ở TPHCM cho biết hiện nay các khâu khai báo đều đã là điện tử nhưng cán bộ hải quan yêu cầu phải in ra giấy để nộp. Với những hãng tàu, số lượng chứng từ phải in ra lên đến hàng trăm khiến doanh nghiệp tốn rất nhiều thời gian và chi phí.

Luồng đỏ 100% là có vấn đề

Ông Nguyễn Quốc Toản, Phó Trưởng phòng Phòng Thuế xuất nhập khẩu, Cục Hải quan TPHCM nói nếu doanh nghiệp cung cấp chính xác, cụ thể tên công chức gây nhũng nhiễu, vòi vĩnh thì lãnh đạo Cục Hải quan sẵn sàng sắp xếp một buổi làm việc trực tiếp với doanh nghiệp để giải quyết vấn đề chứ không dung dưỡng tình trạng trên.

Về phản ánh của Công ty Toshiba, ông Toản khẳng định phân luồng đỏ 100% như vậy là có vấn đề và sẽ báo cáo trường hợp của Công ty Toshiba với lãnh đạo Cục và yêu cầu Chi cục hải quan đầu tư giải trình.

Làm rõ thêm vấn đề này, ông Nguyễn Thanh Long, Phó Trưởng phòng Phòng Giám sát quản lý, Cục Hải quan TPHCM cho biết, có nhiều tiêu chí quản lý rủi ro để phân luồng hàng hóa, lại được áp dụng ở 3 cấp là tổng cục, cục và chi cục hải quan. Mỗi cấp cập nhật một số tiêu chí nên trong nhiều trường hợp là kết quả phân luồng khác nhau.

Tuy nhiên, trong trường hợp này, không loại trừ khả năng là chi cục đã chuyển luồng. Vì vậy, doanh nghiệp nên có văn bản đề nghị Cục Hải quan TPHCM xem xét lại.

Với câu chuyện giá tính thuế mà công ty Thép Khương Mai phản ánh, ông Toản cho biết doanh nghiệp có quyền đặt câu hỏi về cơ sở pháp lý để công chức hải quan trả lời. Bên cạnh đó, trong quá trình trao đổi, nếu cơ quan hải quan không chứng minh được 1 trong 4 tiêu chí phải tham vấn giá thì doanh nghiệp có thể nêu ý kiến của mình vào biên bản làm việc rằng “công chức hải quan tùy tiện áp giá”.

Đại diện hải quan cho rằng, doanh nghiệp nên căn cứ vào các quy định hiện hành để lý luận, phản hồi nếu bị công chức hải quan đưa ra những yêu cầu không hợp lý. Cộng đồng doanh nghiệp cần nghiên cứu kỹ các văn bản pháp luật, khi các doanh nghiệp nắm rõ Luật thì tình trạng nhũng nhiễu, tiêu cực của cán bộ Hải quan sẽ bị triệt tiêu.

“Doanh nghiệp phải biết rõ các quy định, đọc thông tư để lý luận. Mười năm nay, lần nào đối thoại hải quan tôi cũng nghe phản ánh về giá tính thuế. Nhưng khi xem biên bản, tôi chưa bao giờ thấy doanh nghiệp có ý kiến”, ông Toản nói.

Thanh Hằng