(Chinhphu.vn) - Trên cơ sở báo cáo của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Thủ tướng Chính phủ đã đồng ý về cơ bản nội dung của Báo cáo thực hiện các mục tiêu phát triển Thiên niên kỷ của Việt Nam dưới tên gọi "Việt Nam, kết quả 2/3 chặng đường thực hiện các mục tiêu phát triển Thiên niên kỷ, hướng tới năm 2015".

Thủ tướng giao Bộ Kế hoạch và Đầu tư phối hợp với các Bộ, ngành liên quan báo cáo Chủ tịch nước và triển khai các khâu biên dịch, in ấn và công bố nội dung bản Báo cáo trên trước thời điểm phiên họp Thượng đỉnh Đại hội đồng Liên Hợp Quốc khai mạc vào trung tuần tháng 9 tới.

Việt Nam đã đạt “Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ giảm 1/2 tỷ lệ nghèo” ngay từ năm 2002

Trao đổi với ông Trần Anh Tuấn, Chuyên viên Vụ Quan  hệ Quốc tế - Văn phòng Chính phủ, được biết, theo Báo cáo thực hiện các Mục tiêu thiên niên kỷ 2010 của Việt Nam, tính đến năm nay, nước ta đã đạt và vượt các tiêu chí như xoá bỏ nghèo cùng cực và thiếu đói; phổ cập giáo dục tiểu học; tăng cường bình đẳng giới; đẩy lùi sốt rét và các loại bệnh dịch khác.

Dự thảo Báo cáo này nêu, tốc độ tăng tổng sản phẩm trong nước (GDP) bình quân hàng năm trong thời kỳ 2000 - 2010 đạt khoảng 7,2%. GDP bình quân đầu người năm 2010 khoảng 1.200 USD, gấp 3 lần so với năm 2000.

Xoá bỏ tình trạng nghèo cùng cực và thiếu đói

Nội dung dự thảo Báo cáo do Bộ Kế hoạch và Đầu tư phối hợp xây dựng cho hay, Việt Nam được xem là một ví dụ điển hình về sự thành công trong việc xóa đói và giảm nghèo với việc đã đạt “Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ giảm 1/2 tỷ lệ nghèo” ngay từ năm 2002 (giảm từ 58,1% năm 1993 xuống còn 28,9% năm 2002). Tỷ lệ nghèo tiếp tục giảm xuống còn 14,5% vào năm 2008.

Giảm nghèo diễn ra ở tất cả các nhóm dân cư, thành thị, nông thôn, dân tộc Kinh, các dân tộc thiểu số, và ở các vùng địa lý.

Việt Nam đã có những nỗ lực quan trọng nhằm đảm bảo thực hiện các mục tiêu xoá đói giảm nghèo với một số nhóm xã hội đặc biệt như đồng bào dân tộc thiểu số, người nghèo ở các vùng có điều kiện khó khăn với việc triển khai các Chương trình 135 (phát triển kinh tế - xã hội các xã đặc biệt khó khăn vùng đồng bào dân tộc và miền núi ) và Chương trình 134 (hỗ trợ đất sản xuất, đất ở, nhà ở và nước sinh hoạt cho hộ đồng bào dân tộc thiểu số nghèo, đời sống khó khăn).

Tuổi thọ trung bình của người Việt Nam tăng từ 71 tuổi năm 2002 lên 74,3 tuổi năm 2007. Thu nhập thực tế của mỗi người dân sau 10 năm tăng gấp 3,5 lần.

Tuy nhiên, theo bản Dự thảo, tỷ lệ nghèo còn khá cao ở một số địa bàn, đặc biệt ở vùng Tây Bắc và nhóm dân tộc thiểu số. Tính đến cuối năm 2008, hơn 50% người dân tộc còn nghèo, chiếm tới hơn một nửa tổng dân số nghèo Việt Nam. 

Sớm hoàn thành phổ cập giáo dục tiểu học và bình đẳng giới

Tính đến năm 2000, Việt Nam đã hoàn thành mục tiêu phổ cập giáo dục tiểu học và đang từng bước nâng cao chất lượng phổ cập giáo dục tiểu học; tiếp tục đẩy mạnh phổ cập giáo dục trung học cơ sở trong độ tuổi; đồng thời đặt ra mục tiêu cụ thể cho việc thực hiện mục tiêu phổ cập trung học phổ thông.

Việt Nam đã hoàn thành mục tiêu phổ cập giáo dục tiểu học và đang từng bước nâng cao chất lượng phổ cập giáo dục tiểu học

Việt Nam đã đạt được những thành tựu to lớn về tăng cường bình đẳng giới và nâng cao vị thế của phụ nữ. So với các quốc gia có cùng mức độ phát triển và thu nhập, Việt Nam có các chỉ số về bình đẳng giới khá cao: chỉ số Phát triển liên quan đến giới (GDI) của Việt Nam đứng thứ 92 trong số 177 quốc gia theo Báo cáo phát triển con người năm 2007/2008 của Liên Hợp Quốc. Việt Nam đã xoá bỏ được những khác biệt về giới trong giáo dục ở tất cả các cấp học: Tỷ lệ học sinh nữ trong năm học 2008-09 đạt 47,9% ở cấp Tiểu học; 48,5% ở cấp Trung học Cơ sở; 52,6% ở cấp Trung học Phổ thông; và 48,5% ở cấp Đại học.

Bình đẳng về việc làm và thu nhập cũng đạt được những bước tiến quan trọng; trong số lao động mới tăng thêm hàng năm, nữ giới chiếm khoảng 49%.

Phụ nữ ngày càng bình đẳng hơn trong công tác quản lý lãnh đạo, trong các vị trí đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân, lãnh đạo các tổ chức chính trị, xã hội, nghề nghiệp.

Bệnh sốt rét đang được khống chế và nhiều vùng đã được loại trừ. Chương trình phòng chống lao đã thu được những kết quả tích cực, được thế giới đánh giá cao.

Hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế toàn cầu

Hiện nay, Việt Nam đã hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế toàn cầu, thu hút nguồn vốn đầu tư nước ngoài, khai thác các cơ hội thị trường quốc tế để thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu. Có quan hệ thương mại với hơn 170 quốc gia, vùng và lãnh thổ, ký hơn 60 hiệp định kinh tế về thương mại song phương và thiết lập quan hệ đầu tư với khoảng trên 70 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Theo báo cáo của Ngân hàng Thế giới, Việt Nam đứng thứ 10 trong số các nước nhận được lượng kiều hối nhiều nhất thế giới trong năm 2008 với tổng trị giá ước khoảng 7,2 tỷ USD. Lượng kiều hối năm 2009 ước đạt khoảng 6,8 tỷ USD, là mức giảm không đáng kể trong bối cảnh kinh tế thế giới suy thoái.

Với chính sách đẩy mạnh xuất khẩu lao động, dự kiến năm 2010, lượng kiều hối sẽ tăng mạnh trở lại khi nền kinh tế thế giới phục hồi. Đây sẽ là nguồn ngoại lực quan trọng giúp Việt Nam tăng cường đầu tư phát triển, ổn định đời sống người dân, nâng cao sức tiêu dùng của xã hội

Việt Nam đã đạt được những bước tiến lớn trong việc thiết lập quan hệ đối tác toàn cầu vì phát triển; thực hiện hiệu quả vai trò Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc (2008-2009) và vai trò Chủ tịch ASEAN năm 2010; triển khai thực hiện các cam kết gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) và nhiều các cam kết tự do hóa thương mại khác. Việc nỗ lực thiết lập quan hệ đối tác toàn cầu đã giúp Việt Nam huy động được các nguồn vốn đầu tư nước ngoài, hỗ trợ phát triển chính thức (ODA), tận dụng các cơ hội của tự do hóa thương mại, thị trường quốc tế cho thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và giảm nghèo.

Việt Nam cũng đã đạt được nhiều thành công trong việc thu hút vốn ODA. Cộng đồng tài trợ quốc tế tiếp tục đặt niềm tin mạnh mẽ vào Việt Nam. Tổng vốn ODA cam kết của cộng đồng tài trợ quốc tế tại Hội nghị thường niên Nhóm tư vấn các nhà tài trợ dành cho Việt Nam (Hội nghị CG) trong 3 năm (2006-2008) đạt 18,7 tỷ USD. Tại Hội nghị CG tháng 12/2009, các nhà tài trợ đã cam kết trên 8 tỷ USD, mức kỷ lục từ trước tới nay.

Nguồn vốn ODA đã bổ sung một nguồn vốn quan trọng cho đầu tư phát triển. Trong thời kỳ 1993 - 2007, ODA đã bổ sung khoảng 11,4% tổng vốn đầu tư toàn xã hội và khoảng 17% trong tổng vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước.  

Nỗ lực lớn để hoàn thành các mục tiêu theo cam kết vào năm 2015

Với những nỗ lực của Việt Nam, theo quan điểm của các cơ quan chức năng, mục tiêu Giảm tỷ lệ tử vong ở trẻ em đến năm 2015 có thể đạt được.

Bên cạnh đó, có những mục tiêu mà Việt Nam phải nỗ lực và cố gắng rất lớn để có thể đạt được vào năm 2015 là đẩy lùi đại dịch HIV/AIDS, giảm tỷ suất tử vong mẹ và đảm bảo bền vững về môi trường.

Thực tế, đại dịch HIV/AIDS ở Việt Nam đã bước đầu được kiềm chế tốc độ gia tăng và có xu hướng giảm trong 2 năm gần đây nhưng xu hướng giảm chưa bền vững. Diễn biễn của HIV/AIDS vẫn còn phức tạp, nguy cơ lây nhiễm cao và phạm vi ngày càng rộng. Sự kỳ thị và phân biệt đối xử đối với người nhiễm HIV/AIDS còn lớn, ảnh hưởng đến công tác điều trị và hòa nhập cộng đồng của người bệnh. Việc tiếp cận được các dịch vụ dự phòng, chăm sóc và điều trị tại các trại giam, trại tạm giam, trung tâm giáo dục lao động xã hội vẫn còn hạn chế.

Việt Nam triển khai tích cực Chương trình Nghị sự 21, thực hiện mục tiêu đảm bảo bền vững về môi trường và đạt được một số kết quả trong lĩnh vực phát triển bền vững: nâng cao độ che phủ của rừng, khai thác hợp lý và sử dụng tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên; phòng ngừa, ngăn chặn ô nhiễm, suy thoái và xử lý các sự cố môi trường; phục hồi và cải thiện môi trường sinh thái; đẩy lùi tình trạng suy giảm tài nguyên môi trường.

Trong tình hình chung hiện nay, Việt Nam là một trong những nước chịu tác động tiêu cực mạnh mẽ nhất của biến đổi khí hậu toàn cầu, nước biển dâng và thường xuyên bị thiên tai. Bởi vậy yêu cầu đảm bảo môi trường bền vững càng đòi hỏi nỗ lực nhiều hơn nữa trong thời gian tới.

Các Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ

Tám Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ (MDGs) đã được nhất trí thông qua tại Hội nghị Thượng đỉnh Thiên niên kỷ của Liên Hợp Quốc tháng 9/2000. Các mục tiêu này đi kèm với 18 chỉ tiêu cần đạt được trong thời gian nhất định, giúp cộng đồng quốc tế có thể dễ dàng đo được các tiến triển của mình đến thời điểm hiện tại. 

Các mục tiêu sẽ phải đạt được vào năm 2015:

1. Xóa đói tình trạng nghèo cùng cực và thiếu đói

2. Đạt phổ cập giáo giục tiểu học

3. Tăng cường bình đẳng giới và nâng cao vị thế, năng lực cho phụ nữ

4. Giảm tỷ lệ tử vong ở trẻ em

5. Nâng cao sức khỏe bà mẹ

6. Phòng chống HIV/AIDS, sốt rét và các bệnh khác

7. Đảm bảo bền vững về môi trường

8. Thiết lập mối quan hệ đối tác toàn cầu vì mục đích phát triển.

Thảo Trang