(Chinhphu.vn) – Chiều 7/1/2012, tại Cổng TTĐT Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Y tế, Thầy thuốc nhân dân Nguyễn Thị Kim Tiến đối thoại trực tuyến với nhân dân.

Truyền hình trực tuyến

Ảnh Chinhphu.vn

Cuộc đối thoại được truyền hình trực tiếp qua mạng internet, truyền hình trực tiếp trên kênh thời sự - chính trị VTC1- Đài Truyền hình kỹ thuật số VTC, phát thanh trực tiếp trên Đài tiếng nói Việt Nam.

Đây là hoạt động nhằm thực hiện ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng yêu cầu lãnh đạo các Bộ, ngành, địa phương tăng cường giao lưu trực tuyến, đối thoại trực tuyến trên Cổng Thông tin điện tử Chính phủ góp phần định hướng dư luận, tạo đồng thuận trong việc thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước.

BTV: Xin Bộ trưởng cho biết kết quả nổi bật của ngành trong năm 2011 và trong thời gian qua, cũng như những hạn chế cần khắc phục thời gian tới? 

Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến: Với sự lãnh đạo của Đảng, sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, sự ủng hộ, quan tâm của Quốc hội, trong suốt thời kỳ chiến tranh, bao cấp và đổi mới, ngành y tế đã có những bước tiến. Chẳng hạn, các chỉ số sức khỏe y tế trong các mục tiêu thiên niên kỷ đã được LHQ đánh giá là một điểm sáng.

Chúng ta có mạng lưới y tế, hệ thống y tế từ trung ương đến địa phương, tới tận các vùng sâu vùng xa.

Ngành y học Việt Nam có nhiều thành tựu tiến bộ trong phòng, chữa bệnh, nhiều kỹ thuật ngang tầm các nước trong khu vực như các kỹ thuật ghép tạng trên bệnh nhân chết não, sử dụng tế bào gốc, can thiệp tim mạch, sản xuất vaccine. Trong giai đoạn khó khăn, chúng ta gần như là nước duy nhất ở Đông Nam Á có thể tự sản xuất được 10 loại vaccine cho tiêm chủng mở rộng miễn phí cho trẻ em…  

Đội ngũ cán bộ y tế được quan tâm tăng cường mặc dù chưa đáp ứng được hết các nhu cầu. Gần đây, Chính phủ đã phát hành trái phiếu đầu tư cho y tế để xây dựng các bệnh viện, trong đó, theo Quyết định 47 là đầu tư xây dựng, cải tạo, nâng cấp bệnh viện đa khoa tuyến huyện. Hiện hơn 600 BV đang được đầu tư theo Quyết định 47. Bên cạnh đó là đầu tư cho các bệnh viện chuyên khoa tuyến tỉnh.

So với nhiều nước, kể cả các nước có nền kinh tế phát triển hơn, nền y tế của chúng ta khá ưu việt theo định hướng XHCN.

Tuy nhiên, trong điều kiện mới thoát khỏi tình trạng là nước thu nhập thấp, vận hành nền kinh tế thị trường theo định hướng XHCN, chúng ta gặp một số khó khăn như các thách thức về quá tải bệnh viện, đặc biệt là chuyên khoa tim mạch, ung thư, nhi, chấn thương chỉnh hình và ở Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh.

Nhiều năm chưa thay đổi được cơ chế tài chính, thu không đủ chi, chất lượng chưa đáp ứng được yêu cầu.

Đội ngũ cán bộ y tế mặc dù số lượng, chất lượng ngày càng tăng nhưng vẫn tương đối thiếu so với nhu cầu, phân bố không đều, tập trung ở các bệnh viện Trung ương, các thành phố lớn, tuyến huyện và vùng xa, vùng sâu rất khó thu hút cán bộ y tế.

Mạng lưới y tế cơ sở được đầu tư khá khiêm tốn với ngân sách hạn chế, việc triển khai xã hội hóa y tế dưới cơ sở còn kém… Y tế xã vẫn còn khó khăn về cơ sở vật chất, khiến công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu của người dân gặp khó khăn.

Thông tin truyền thông để người dân phòng tránh bệnh, tìm đến nơi chữa bệnh phù hợp đã được quan tâm đầu tư, có mạng lưới truyền thông của 63 tỉnh, thành, có trung tâm giáo dục sức khỏe nhưng hiệu quả phát hiện bệnh tật cần tăng cường trong thời gian tới.

BTV: Thưa Bộ trưởng, trong những ngày vừa qua, khi được biết Bộ trưởng sẽ chủ trì đối thoại trực tuyến trên Cổng Thông tin điện tử Chính phủ, nhân dân cả nước đã gửi khá nhiều câu hỏi, sau đây xin được chuyển đến Bộ trưởng.

Thưa Bộ trưởng, tình trạng quá tải ở các bệnh viện đang là vấn đề làm cho người dân hết sức lo lắng mỗi khi đến khám, chữa bệnh. Bộ trưởng nhìn nhận như thế nào về vấn đề này và trong những năm vừa qua đã có những hoạt động gì để hạn chế tình trạng quá tải ở các bệnh viện?

Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến: Quá tải bệnh viện là vấn đề lớn xảy ra nhiều năm nay không chỉ ở những nước đang phát triển mà ở cả các nước phát triển. Nhưng quá tải ở các nước phát triển chúng ta không nhìn thấy được bởi họ hẹn bệnh nhân đến khám, có nước tới 6 tháng. Ở Vương quốc Anh, họ phấn đấu rút ngắn thời gian chờ đợi khám bệnh thông thường (không phải cấp cứu) xuống 18 tuần.

Ở Việt Nam, tình trạng này khá trầm trọng và cần nỗ lực của nhiều bộ, ngành, địa phương và chính người dân thì mới giải quyết được.

Tôi xin nói tóm tắt về những giải pháp đã làm như cố gắng tăng số giường bệnh, kê thêm giường, đơn giản hóa các thủ tục hành chính, làm việc cả thứ 7 và Chủ nhật, có đơn vị làm việc từ 4 giờ sáng.

Ứng dụng công nghệ thông tin để giảm bớt thời gian chờ đợi của bệnh nhân. Giảm bớt thời gian nằm viện để giải phóng giường nhanh.

Tăng cường, khuyến khích xã hội hóa, mở thêm bệnh viện tư. Hiện nay, số giường của bệnh viện tư chiếm 3,5%, phần nào giúp giảm tải số bệnh nhân nội trú.

Chúng ta có đề án 1816, chuyển giao công nghệ từ tuyến trên cho tuyến dưới để tuyến dưới có thể chữa bệnh mà không cần chuyển lên tuyến trên.

Tuy nhiên, tình trạng quá tải vẫn tăng do nhiều nguyên nhân trong đó có điều kiện kinh tế- xã hội, tập quán như dân số tăng, trong khi số bệnh viện mở ra không nhiều. Tỷ lệ số giường bệnh/1 vạn dân còn khiêm tốn, tính đên hết năm 2011 là 20,5 giường/1 vạn dân. Trong khi đó, theo tiêu chuẩn của WHO thì ít nhất phải là 33 giường/1 vạn dân, còn tại Hàn Quốc là 86 giường/1 vạn dân, Nhật Bản là 140 giường/1 vạn dân.

Thứ 2, mô hình bệnh tật thay đổi nhiều, trước kia chỉ có bệnh nhiễm trùng., còn giờ đây có nhiều loại bệnh như cao huyết áp, tiểu đường, ung thư…

Thứ 3, do mức thu nhập tăng, dân trí tăng, giao thông thuận lợi, tỷ lệ bảo hiểm tăng (hiện đạt 60% dân số)… thu hút, làm cho người dân đi khám bệnh nhiều hơn, chăm sóc sức khỏe nhiều hơn, muốn vượt lên tuyến trên nhiều hơn. Điều đó tạo sự quá tải lớn, nhiều khi không cần thiết, có khi có sự quá tải ảo. Theo nghiên cứu của chúng tôi, có tới 60% bệnh nhân ở tuyến trung ương có thể điều trị ở tuyến dưới…

Nguyên nhân nữa là cơ chế tài chính, giá dịch vụ tuyến trung ương không chênh lệch nhiều so với tuyến dưới.

Luật Bảo hiểm y tế được ban hành, giúp bảo hiểm y tế được mở rộng hơn, tạo điều kiện cho bệnh nhân đăng ký khám chữa bệnh bất cứ nơi nào, vượt tuyến được thanh toán 30%.

Về giải pháp căn cơ, lâu dài thì một mình ngành Y tế khó có thể thực hiện mà cần cả hệ thống chính trị, cả người dân phải vào cuộc.

Bộ Y tế đang soạn thảo đề án giảm tải bệnh viện trình Chính phủ trong thời gian tới. Chúng tôi đã thành lập ban soạn thảo và hiện cơ bản đã hoàn thành, bao gồm một số giải pháp chính:

1/ Tăng số giường bệnh, mở thêm bệnh viện.

2/ Củng cố, tăng cường y tế địa phương, cơ sở. Bộ Y tế mong muốn thành lập Vụ y tế địa phương. Tăng cường năng lực, trang thiết bị cơ sở vật chất cho tuyến dưới, trạm y tế xã. Phải có cán bộ chuyên khoa giỏi. Bộ Y tế đã và đang cố gắng hết sức đào tạo các loại hình theo yêu cầu xã hội.  

3/ Đổi mới cơ chế tài chính, để thu đủ bù chi. Bộ Y tế đã trình Chính phủ dự thảo Nghị định đổi mới cơ chế tài chính và đã chuẩn bị khi văn bản được ban  hành. Khi đó, hy vọng 3 Bộ Y tế, Lao động- Thương binh và Xã hội, Tài chính sẽ có thông tư liên bộ điều chỉnh Thông tư đã ban hành quá lâu về giá dịch vụ y tế.  

4/ Giải pháp kỹ thuật- phân tuyến kỹ thuật. Bộ Y tế sẽ có thông tư phân tuyến kỹ thuật, đổi mới cách phân tuyến, tùy theo năng lực của đơn vị, cơ sở vật chất, trang thiết bị, con người để phân tuyến chữa bệnh. Bên cạnh đó là quy chế về chuyển bệnh nhân. Theo nguyên tắc, trong 100 người đến khám bệnh, có 80-90 người mắc bệnh nhẹ, có thể điều trị ngoại trú, có thể điều trị bằng phác đồ thông thường, còn lại 10 – 20 người mắc bệnh nặng mới cần chuyển lên tuyến trên. Tăng cường mạng lưới bác sỹ gia đình, tăng cường đào tạo để bổ sung đội ngũ nhân lực ngành Y.

Ông Dương Văn Từ, khu tập thể Quân đội phường Ô Chợ Dừa, Quận  Đống Đa, Hà Nội: Theo tôi được biết, ở nước ta có tỉ lệ 20,5 giường bệnh/10.000 dân là quá thấp so với khu vực và quốc tế. Tại nhiều bệnh viện, mỗi ngày, một bác sĩ khám trung bình cho 80-90 bệnh nhân (một số BV chuyên khoa có ngày, một bác sĩ phải khám cho cả trăm bệnh nhân). Đây là một trong những nguyên nhân làm cho chất lượng khám chữa bệnh rất khó được cải thiện. Tình trạng này đã diễn ra từ nhiều năm nay nhưng vì sao vẫn chưa có biện pháp khắc phục, thưa Bộ trưởng?

Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến: Câu hỏi của ông rất có lý và cũng là nỗi trăn trở của ngành. Còn biện pháp khắc phục thì như tôi đã nói. Nhiều cơ sở đã mở hết cỡ các chỗ khám bệnh, không thể mở thêm. Như BV Bạch Mai, khoa Ung bướu quá chật, Bộ Y Tế sẵn sàng sử dụng ngân sách của Bộ chứ không phải từ trái phiếu để “cấp cứu”, xây thêm 50, 70 giường bệnh nữa, không thể để tình trạng 4, 6 bệnh nhân nằm một giường. Tuy nhiên, tìm khắp nơi không có đất trống, nên họ đề nghị xây dựng chồng thêm tầng. Tôi hỏi, nếu thế thì các giường bệnh hiện tại phải ngừng hoạt động hay sao, nhưng phía bệnh viện nói bên xây dựng sẽ có cách. 

Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến trả lời câu hỏi của người dân - Ảnh Chinhphu.vn

Ông Nguyễn Xuân Cường, ngõ 489, Phố Bạch Mai, và ông Nguyễn Ngọc Lâm ở 368 phố Trần Khát Chân, quận Hai Bà Trưng – Hà Nội gửi thư đến cùng quan tâm một vấn đề như sau:

Việc đầu tư xây dựng bệnh viện như hiện nay là quá ít, trong khi đó, đầu tư xây dựng dành cho các công trình thương mại và các khu nhà biệt thự, khu chung cư để bán kiếm lời ngày càng nhiều. Phải chăng lợi ích kinh tế được coi trọng hơn việc chăm lo sức khỏe cho người dân ?

Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến: Câu hỏi của các ông cũng là trăn trở của chúng tôi. Trong thời gian qua, nền kinh tế thị trường phát triển, nhưng chính sách của Đảng và Nhà nước vẫn nhất quán là ưu tiên cho y tế, giáo dục. Nhà nước đóng vai trò chủ đạo. Tuy nhiên, trong thực hiện, dù đầu tư cho y tế có tăng dần nhưng vì ngân sách quá hạn hẹp nên kinh phí cho y tế vẫn còn khiêm tốn so với nhu cầu.

Thứ hai, theo thống kê của Bộ Tài nguyên và Môi trường, quỹ đất dành cho y tế và giáo dục là khiêm tốn nhất. Đây là vấn đề thuộc về quy hoạch của từng địa phương. Để có đất cho y tế, các địa phương cần dành quỹ đất trong quy hoạch, mà phải là quỹ đất sạch, nếu không chi phí cho giải phóng mặt bằng sẽ rất lớn.

Thứ ba, việc xã hội hóa, kêu gọi các thành phần kinh tế xây dựng bệnh viện rất được khyến khích, nhưng số doanh nghiệp đầu tư xây bệnh viện chắc sẽ ít hơn số lượng doanh nghiệp đầu tư vào chung cư. Lý do là xây bệnh viện khó hơn xây chung cư rất nhiều, đòi hỏi kỹ thuật, nhân lực, chưa kể trách nhiệm rất nặng nề với sinh mạng, sức khỏe con người… Vừa qua, các địa phương, nhất là các thành phố lớn đã có quy hoạch đất. Hà Nội  đã dành 5 khu đất ở ngoại thành để mở rộng, di dời, mở cơ sở 2 cho các bệnh viện…

Tuy nhiên, như tôi đã nói, đất quy hoạch phải là đất sạch và phải có kinh phí thì mới xây dựng được bệnh viện. Còn nếu kêu gọi xã hội hóa, phải có lợi nhuận và như thế người dân sẽ khó tiếp cận dịch vụ. Do đó, với y tế, giáo dục, Nhà nước đầu tư là chủ yếu.  

BTV: Một độc giả ở Vạn Phúc, Hà Đông, Hà Tây hỏi: Tôi vừa nghe Bộ trưởng trả lời về đề án giảm quá tải bệnh viện. Vậy Bộ trưởng có thể cho biết, thời điểm nào hết quá tải?

Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến: Chúng tôi mong muốn càng sớm càng tốt, phụ thuộc vào đề án giảm tải bệnh viện với ý chí quyết tâm của toàn ngành Y tế nhưng cần sự đồng thuận của các bộ, ngành khác cũng như sự đồng thuận của nhân dân (như không cần thiết thì không vượt tuyến, lên tuyến trên khám chữa bệnh…).

Ngoài ra, phải có nguồn đầu tư sau khi xây xong bệnh viện phải có trang thiết bị đáp ứng yêu cầu. Bên cạnh đó, chúng tôi hy vọng thời gian tới đội ngũ cán bộ y tế sẽ đáp ứng tốt hơn nhu cầu.

Bà Nguyễn thị Yến  – Xã Đông Mỹ, huyện Thanh Trì – Hà  Nội: Vừa qua, Bộ  Y tế có chủ trương tăng viện phí. Xin hỏi Bộ trưởng, mức tăng cụ thể là bao nhiêu, được tính toán như thế nào? Riêng cá nhân tôi hoàn toàn ủng hộ chủ trương tăng giá viện phí của Bộ Y tế và đề nghị Bộ trưởng cho biết, sau khi tăng giá thì chất lượng khám, chữa bệnh sẽ được cải thiện đến đâu ?

Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến: Thưa độc giả, chúng tôi điều chỉnh Thông tư 14 từ năm 1995 và Thông tư 03 từ năm 2006. Chúng tôi vẫn dựa trên quy định của các thông tư đó, tức là trong 7 yếu tố tạo nên giá, thì giai đoạn này chỉ tính 3. Cụ thể, các chi phí trực tiếp (máu, dịch truyền, bơm kim tiêm…), chi phí điện nước, chi phí sửa chữa một số trang thiết bị, tức là những phần tối thiểu nhất.

Về mức tăng, ví dụ công khám bệnh trước đây 3.000 đồng một lượt, sau khi tăng sẽ là:  Hạng đặc biệt (trên Trung ương) là 20.000 đồng, hạng 2 (tuyến huyện) là 15.000 đồng, hạng 3 là 10.000 đồng, hạng 4  (ở trạm y tế xã và phòng khám đa khoa khu vực chưa phân hạng) là 5.000 đồng.

Căn cứ để điều chỉnh công khám bệnh là tình hình trượt giá và mức lương cơ bản. Mức lương cơ bản 830.000 đồng cũng đã tăng 6,9 lần so với khi bắt đầu áp dụng mức viện phí cũ. Thu nhập bình quân đầu người cũng đã tăng từ 500 USD lúc đó lên trên 1000 USD hiện nay.

Về điều chỉnh giá giường bệnh, hiện nay tại các chuyên khoa cao cấp là 20.000 đồng một ngày, còn thông thường từ 10-18.000 đồng. Mức thu này không thể nào đáp ứng được chi phí khám chữa bệnh. Có những bệnh viện đến nay bệnh nhân vẫn nằm chiếu và chăn chiên, hỏi thì họ bảo làm gì có tiền mà mua. Sau khi điều chỉnh, các giường nội khoa (trước đây là từ 1.500 đồng đến 10.000 đồng) dự kiến sẽ tăng lên 20.000 đồng đến 80.000 đồng, tùy điều kiện trang bị.

Còn giá các dịch vụ kỹ thuật, trước là 330 dịch vụ, nay chúng tôi bỏ đi 130 dịch vụ, vì đã lạc hậu hoặc trùng, 222 dịch vụ còn lại được rà soát và điều chỉnh thành 277 dịch vụ. Khoảng 70% dịch vụ tăng giá dưới 5 lần, chúng tôi thấy mức tăng này phù hợp vì mức lương cơ bản đã tăng 6,9 lần, mệnh giá bảo hiểm y tế cũng tăng từ 3% lên đến 4%. Với mức tăng đó, giá dịch vụ sẽ tương xứng hơn với chi phí, dịch vụ cũng sẽ tốt hơn.

Một điểm đáng chú ý, trước đây chúng ta không quy định giá giường nằm đôi, nằm ba... nhưng với quy định mới, giá sẽ giảm xuống còn 50% với nằm đôi, còn 30% nếu nằm ba. Và sắp tới chúng tôi sẽ đưa vấn đề hạn chế nằm ghép vào tiêu chí thi đua, dĩ nhiên là phải có thời gian và phải tiến hành dần dần.

Cán bộ y tế hết sức mong mỏi vấn đề này, nhiều người cho rằng nếu không tăng viện phí thì một số bệnh viện tuyến huyện, tuyến tỉnh không thể hoạt động được.

Lê Thị Thủy, Thị xã Vĩnh Châu, tỉnh Sóc Trăng: Thưa bác Bộ trưởng, ba cháu bị bệnh thận và tiểu đường, năm nào cũng hai, ba lần phải vào viện điều trị, mỗi lần như vậy, má cháu lại phải đôn đáo ngược xuôi vay mượn để có đủ hai, ba triệu đồng lo tiền viện phí, thuốc men. Cháu rất lo rằng, rồi đây, khi viện phí tăng, những gia đình nghèo như gia đình cháu sẽ trông cậy vào đâu để có tiền chữa bệnh cho Ba, cháu gửi thư này rất mong được sự quan tâm của Bác.

Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến: Hiện nay chúng ta đang thực hiện đẩy nhanh lộ trình bảo hiểm y tế toàn dân. Nếu như gia đình cháu ở địa phương được xếp diện nghèo, Nhà nước gần như trả hết chi phí mua bảo hiểm y tế, gia đình cháu chỉ phải đồng chi trả 5%. Ngay cả việc cùng chi trả 5%, hiện quỹ khám bệnh cho người nghèo 139 Bộ Y tế đã trình, sắp ban hành, đối với phần chi trả 5% đó, nhà nước sẽ chi trả luôn trong trường hợp đó là những bệnh hiểm nghèo, chạy thận nhân tạo, mổ tim...  Còn thuộc hộ cận nghèo, Bộ Y tế trình Chính phủ, Quốc hội năm tới hỗ trợ 70%, chỉ bỏ ra 30%. Còn nông dân, dân diêm, học sinh nghèo được hỗ trợ 30-50%. Một giải pháp nữa là tham gia bảo hiểm tình nguyện, mua thẻ mệnh giá chưa đến 500.000 đồng, tất cả chi phí trong bệnh viện sẽ được trả hết.

Ông Trần Thanh Hùng, Phường Ngô Quyền –  Thành phố Bắc Giang: Thực tế hiện nay, ở các bệnh viện, việc thanh toán BHYT cho các trường hợp tai nạn giao thông còn nhiều vướng mắc do khó khăn trong việc xác định tình trạng vi phạm pháp luật về giao thông và thủ tục hành chính rườm rà nên nhiều trường hợp thanh toán BHYT rất chậm gây thiệt thòi cho người bệnh. Xin cho Bộ trưởng cho biết, vướng mắc trên sẽ được giải quyết như thế nào ?

Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến: Có lẽ khán giả chưa có thông tin kịp thời. Trong tháng 11/2011, chúng tôi đã ban hành thông tư về thanh toán BHYT cho bệnh nhân tai nạn giao thông. Khi bệnh nhân bị tai nạn giao thông vào viện, dù vi phạm pháp luật hay không phạm luật, đều được hưởng các chế độ BHYT theo hiện hành. Sau đó, nếu cơ quan chức năng xác định người bệnh vi phạm luật thì họ sẽ phải hoàn trả lại chi phí cho bệnh viện, nếu  không vi phạm thì được thanh toán hết. Những thủ tục này cũng sẽ đơn giản và bên Bảo hiểm Xã hội sẽ lo.

Ảnh Chinhphu.vn

Ông Đinh Văn Thi, cán bộ hưu trí phường Cửa Nam, quận Hoàn Kiếm – Hà Nội: Tôi còn nhớ, cách đây 3 năm, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến, khi đó là Thứ trưởng đã chỉ ra rất rõ 4 rào cản làm giảm chất lượng nguồn nhân lực y tế, đó là: Kinh phí, học phí chưa phù hợp với nhu cầu đào tạo ngành y; Bệnh viện thực hành chưa phát huy được vai trò đích thực của nó; Thiếu giáo viên cơ hữu và thiếu giáo viên ở các chuyên khoa không hấp dẫn. Vậy cho đến nay, sau 3 năm, những vấn đề đó đã có gì được cải thiện ?

Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến: Đó đúng là những khó khăn của chúng ta cũng như một số nước trong khu vực.

Về kinh phí, phải nói rằng thời gian vừa qua do đầu tư của Bộ Y tế ưu tiên cho nguồn nhân lực nên việc xây dựng cơ sở vật chất, các trường đại học trực thuộc Bộ Y tế, các địa phương được nâng cấp rất nhiều. Cơ sở vật chất giảng dạy tại các trường nhìn chung là tốt.

Kinh phí ngân sách phân bổ cho một sinh viên có tăng một chút nhưng hiện vẫn còn thấp. Như đào tạo một bác sĩ, một năm được khoảng 8 triệu đồng (gồm cả tiền lương), có tiến bộ hơn trước là 5-6 triệu đồng. Về học phí, theo điều chỉnh của Bộ Giáo dục và Đào tạo, lúc trước học phí đào tạo 1 sinh viên y khoa là 180.000 đồng/năm, hiện nay tăng lên 240.000 đồng/năm. Đây là mức quá thấp. Cơ sở thực hành, quy mô đào tạo của chúng ta tăng gần gấp đôi so với năm trước, số sinh viên nhiều nhưng số bệnh viện thực hành vẫn thế, không mở ra, bệnh viện quá tải.

Nhu cầu thực hành, máy móc càng phát triển, đòi hỏi không gian rộng.

Về giải pháp, ngoài các bệnh viện gần trường, các trường đã liên hệ các bệnh viện sát thành phố để sinh viên đi thực tế. Chúng ta học tập phương pháp học tập hiện đại là mô phỏng. Mô phỏng trước rồi mới tiến hành thực tế. Tăng cường áp dụng công nghệ thông tin.

Ngoài ra, ngân sách hàng năm dành cho đào tạo có phần tăng nhanh hơn so với các lĩnh vực khác.

Cơ sở vật chất, ví dụ kinh phí phát triển sự nghiệp dành cho ngành Y tế thực chất là để phát triển bệnh viện nhưng chúng tôi cũng dành rất nhiều ưu tiên cho đào tạo, cho trường bởi con người là yếu tố quyết định.

Chúng tôi mở rộng quy mô đào tạo, đổi mới mọi phương thức đào tạo, giáo trình giáo án, ứng dụng công nghệ thông tin, hợp tác quốc tế. Lần đầu tiên có dự án ODA 75 triệu USD chỉ dành cho đào tạo y tế, đào tạo cán bộ. Chúng tôi còn có các dự án khác bao phủ toàn quốc, trong đó chúng tôi luôn dành phần tương đối lớn để đào tạo cán bộ từ tuyến dưới, học kỹ thuật mới, đào tạo chuyên sâu và sau đại học, đào tạo theo ê-kíp.

Chị Phạm Tuyết Lan,  thành phố  Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang: Mới đây, Công đoàn ngành y tế và Vụ Tổ chức cán bộ (Bộ Y tế) thực hiện cuộc khảo sát về giao tiếp ứng xử giữa nhân viên y tế với bệnh nhân và người nhà tại 5 bệnh viện lớn. Kết quả cho thấy, có tới 45% bệnh nhân và người nhà bệnh nhân không hài lòng với cán bộ nhân viên y tế, thủ tục hành chính, trong đó mức độ không hài lòng cao nhất ở Bệnh viện K (hơn 63%), thấp nhất là Bệnh viện Phụ sản TW…

Đây là lần đầu tiên ngành y tế chủ động công khai những số liệu điều tra mà trước đây được cho là nhạy cảm. Bộ trưởng nhìn nhận về những kết quả của cuộc khảo sát nói trên như thế nào? Và trong năm 2012 này, Bộ Y tế sẽ làm gì để đảm bảo quyền lợi khám, chữa bệnh cho nhân dân, nhất là với những người nghèo?

Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến: Chúng ta đang thực hiện cuộc vận động học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh. Trong ngành y tế, sự phàn nàn của người dân là do quá tải bệnh viện. Khi cơ sở vật chất chật hẹp do giá dịch vụ y tế thấp, người dân cũng cảm thấy rất khó chịu khi thực hiện các thủ tục hành chính.

Bộ Y tế đã ban hành Quyết định 29 về các quy tắc ứng xử trong khám chữa bệnh, quy định 5 quy tắc đối với cán bộ y tế, 5 quy tắc với người nhà bệnh nhân. Cán bộ y tế phải có thái độ nhã nhặn, phải khám bệnh kỹ, phải có lời khuyên, tư vấn, không được nhận quà biếu và tiền khi bệnh nhân đến khám. Người nhà bệnh nhân cũng không được đưa tiền, quà biếu cho bác sĩ khi vào viện.

Chúng tôi đã tổ chức một cuộc thi về các quy tắc ứng xử cán bộ y tế trong toàn ngành và sắp tới tổ chức đêm chung kết vào ngày 20/2 tại Hà Nội. Cuộc thi nhằm hưởng ứng cuộc vận động học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh.

Trong khi đó, Công đoàn ngành Y tế đã đưa ra một chuyên đề là một nội dung trong các quy tắc ứng xử nói trên, tiến hành một cuộc khảo sát nhanh tại một số bệnh viện với mẫu số nhỏ. Tôi nghĩ với mẫu số như vậy thì con số kết quả là chân thực. Sự quá tải của các bệnh viện (lẽ ra mỗi bác sĩ chỉ khám 30 bệnh nhân thì thực tế lên đến 80 người trong một buổi sáng) trong khi thu nhập lại thấp, nên thái độ có thể chưa tốt, nhất là với những người phục vụ trực tiếp.

Tôi cho rằng điều tra đó có thể không phản ánh tổng thể, nhưng cũng là một thực trạng. Dĩ nhiên nhiều bệnh viện cũng đã có những nỗ lực nâng cao mức độ hài lòng của người dân, chẳng hạn Bệnh viện Bạch Mai sau khi chỉnh trang mặt bằng, ứng dụng CNTT, hẹn giờ khám chữa bệnh… thì ý kiến thể hiện sự hài lòng qua hòm thư góp ý tăng lên tới trên 70%, tức là tăng rõ rệt so với trước. 

Bà Nguyễn Thị Xuyên, phường Giáp Bát, quận Hai Bà Trưng – Hà Nội: Bộ Y tế vừa mới phát động phong trào “Nói không với phong bì”. Thực ra phong trào này đã có từ nhiều năm trước nhưng thực hiện không hiệu quả. Vậy lần này có thể làm đến nơi, đến chốn được hay không, thưa Bộ trưởng?

Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến: Chúng tôi chưa bao giờ có cuộc vận động “nói không với phong bì”, bởi phong bì mang nhiều nghĩa. Ví dụ trong cuộc sống chúng ta đi đám cưới, đám hiếu, cũng dùng phong bì. Người bệnh sau khi khỏi bệnh, biếu quà bánh, phong bì và thậm chí là tạ ơn rất lớn. Còn phong bì hiện nay, cũng chủ yếu là sự cảm ơn của người bệnh đối với các cán bộ y tế làm việc vất vả…

Có 2 hình thức chủ yếu phổ biến nhất hiện nay. Thứ nhất là do quá tải. Chúng tôi đã tiến hành điều tra, nghiên cứu bằng đề tài cấp bộ lẫn khảo sát thực tế, ngồi lẫn với bệnh nhân để quan sát. Do đông nên ai cũng muốn vào trước và muốn được bác sĩ quan tâm hơn, nên người nhà bệnh nhân lúc nào cũng chủ động tiếp cận đưa tiền, quà cho bác sĩ.

Tôi lấy ví dụ, khi ngồi chờ, chúng tôi đã quan sát, trong sổ khám chữa bệnh, người bệnh hoặc người nhà bệnh nhân kẹp thêm tờ 50.000 đồng vào đó. Hầu hết ai cũng cho tiền phong bì đó vào mà không phải do ai đòi hỏi.

Thứ 2, khi vào điều trị nội trú, không có bác sĩ, điều dưỡng nào dám nhận phong bì. Có những bệnh viện, nếu nhận phong bì, quà cáp thì bị đuổi việc.

Có những người nhà bệnh nhân phản ánh với tôi rằng, thực ra không có chuyện đòi hỏi phong bì nhưng người nhà bệnh nhân thương người thân của mình, kể cả người có chế độ khi nằm viện, vẫn cứ đưa tiền cho điều dưỡng, nhân viên y tá.

Còn việc gợi ý để đưa phong bì, theo tôi, gần như không có bác sĩ nào đòi hỏi, gợi ý. Nếu có cá biệt, thì theo tôi, đó là sự cá biệt rất hiếm hoi.

Ảnh Chinhphu.vn

BTV: Với cương vị là tư lệnh ngành Y tế, Bộ trưởng có thể nói từ giờ bệnh nhân không cần đưa phong bì nữa mà chất lượng cũng vẫn không thay đổi ?

Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến: Tôi nghĩ rằng, điều đó cũng đã xảy ra ở nhiều nước khác. Ví dụ ở Bệnh viện Bạch mai, chỉ cách 1 bức tường là Bệnh viện Việt Pháp. Cũng ở Việt Nam, bệnh nhân cũng là người Việt Nam, nhưng sang Bệnh viện Việt Pháp chắc chắn không có chuyện "phong bì". Chỉ khi ra viện thì tặng hoa, quà, cảm ơn bác sỹ.

Bản thân chúng tôi làm trong ngành Y, khi khỏi bệnh, ra viện, chúng tôi cũng tặng hoa, quà cho anh em trực do họ vất vả. Đó là tấm lòng của chúng tôi. Chúng tôi chưa khảo sát vấn đề này tại Biện viện Bạch Mai, nhưng nếu khảo sát chắc cũng có tình trạng đó.

Hiện nay, lương khởi điểm một số điều dưỡng, bác sĩ mới về thực tập khoảng 1,7-1,8 triệu đồng/tháng. Nếu vào bệnh viện tư, chi phí lớn, lương bác sĩ cao, giá dịch vụ cao, người ta đã chi hết vào tiền dịch vụ, không cần bù đắp, không phải lo lắng chuyện thu nhập.

Bạn đọc ở địa chỉ email pmhungthuy.nguyen@....com: Thưa Bộ trưởng, tôi đã công tác trong ngành Y tế hơn 20 năm, hiện nay tôi thấy hệ thống tổ chức ngành y tế cấp tỉnh, huyện trong toàn quốc không thống nhất. Đề nghị Bộ trưởng cho biết trong thời gian tới sẽ có một mô hình thống nhất trong toàn quốc hay không và mô hình đó nếu có sẽ như thế nào?

Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến: Câu hỏi rất hay và Bộ Y tế cùng Bộ Nội vụ đang nghiên cứu. Nếu bạn làm việc hơn 20 năm thì cũng biết rằng việc thay đổi mô hình y tế trải qua nhiều giai đoạn và cũng không có một mô hình y tế nào hoàn chỉnh.

Trong nhiệm kỳ trước, chúng ta thực hiện theo Nghị định 13/2008/NĐ-CP quy định tổ chức các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và Nghị định 14/2008/NĐ-CP quy định tổ chức các cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, Thông tư liên tịch số 03/2008/TTLT-BYT-BNV hướng dẫn chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Sở Y tế, Phòng Y tế thuộc UBND cấp tỉnh, cấp huyện.

Với nguyên tắc y tế quản lý theo ngành dọc, y tế cơ sở là cánh tay kéo dài của y tế tuyến trên. Tuyến tỉnh có các Chi cục và các Trung tâm cho hệ dự phòng, hệ không có giường bệnh và có bệnh viện. Xuống đến tuyến huyện thì có trung tâm y tế và bệnh viện huyện.

Trước đây chúng ta tổ chức tập trung gọi là trung tâm y tế, gồm có bệnh viện và các đội y tế dự phòng, sau đó tách ra thành bệnh viện và trung tâm y tế, trong đó gồm y tế dự phòng, an toàn thực phẩm, chăm sóc sức khỏe, bên cạnh đó thì có Trung tâm dân số, kế hoạch hóa gia đình. Và có một mô hình nữa là phòng y tế, trước kia không có vì quản lý theo ngành dọc, có một chuyên viên trực thuộc UBND huyện thực hiện nhiệm vụ quản lý Nhà nước; tuy nhiên vấn đề này chạm phải Luật tổ chức UBND, HĐND, phải có một đơn vị quản lý Nhà nước, mà các đơn vị sự nghiệp lại trực thuộc UBND. Cho nên, thành lập Phòng y tế giúp UBND huyện thực hiện nhiệm vụ quản lý trong lĩnh vực này.

Thời gian qua, chúng ta nhập rồi tách các đơn vị, đã làm y tế tuyến cơ sở rất vất vả, đặc biệt là khi thực hiện Nghị định 171/2004/NĐ-CP của Chính phủ quy định tổ chức các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, Nghị định số 172/2004/NĐ-CP quy định tổ chức các cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh. Sau đó, chúng ta thực hiện theo Nghị định số 13/2008/NĐ-CP và Nghị định số 14/2008/NĐ-CP (thay thế các Nghị định số 171/2004/NĐ-CP và Nghị định số 172/2004/NĐ-CP), Thông tư liên tịch số 03/2008/TTLT-BYT-BNV.

Về Thông tư 03, chúng tôi đã khảo sát ở cả miền Bắc và miền Nam, các cán bộ y tế về cơ bản đều đồng ý tiếp tục thực hiện. Vừa rồi, Thủ tướng Chính phủ cũng chỉ đạo, trước mắt vẫn tiếp tục thực hiện theo Thông tư 03.

Ảnh Chinhphu.vn

Bác sĩ Phạm Vũ Long, huyện Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh: Hiện nay công tác khám bảo hiểm đã triển khai xuống xã, bệnh nhân thuận tiện khỏi phải đi khám xa nhưng thầy thuốc lại phải gặp khó khăn vì số lượng thuốc ít chưa đảm bảo điều trị cho bệnh nhân, Trạm y tế xã dự trù thuốc lên Bệnh viện huyện để nhận nhưng thường là không đúng với dự trù. Với mức phí hiện nay, Trạm cách xa bệnh viện không đủ kinh phí để đi lại nhận thuốc và quyết toán hàng tháng, chưa kể tiền sổ sách bút mực v.v... Trong lúc đó tiền bảo hiểm chi cho bệnh viện dư năm 2011 lên đến 8 tỷ đồng. Điều đó nói lên tuyến y tế xã chưa được quan tâm đúng mức để y tế xã hoạt động tốt phục vụ nhân dân. Trong thời gian tới Bộ trưởng có chỉ đạo gì để quan tâm đến vấn đề này?

Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến: Câu hỏi của đồng nghiệp rất đúng với những điều chúng tôi đang quan tâm. Đây là 1 trong 4 nhiệm vụ đầu tiên và trọng tâm của ngành Y tế là củng cố mạng lưới y tế cơ sở trong đó có tuyến huyện, đặc biệt là tuyến xã.

Thứ 2, năm 2007, Quyết định 950 về đầu tư cho trạm y tế xã nâng cấp cơ sở hạ tầng được ban hành nhưng đến giờ chưa có kinh phí cho công tác này. Khi làm việc với Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính, chúng tôi đề nghị cấp 1.000 tỷ đồng để đầu tư các trạm y tế xã đã xuống cấp và khó khăn về trang thiết bị, nhưng do tình hình ngân sách hạn hẹp, nên đề nghị đó chưa được chấp thuận. Sắp tới chúng tôi sẽ tiếp tục đề nghị để tăng cường đầu tư cho vấn đề này.

Thứ 3, trạm y tế xã gặp nhiều khó khăn về trang thiết bị. Hiện chúng tôi cố gắng bố trí vốn từ các nguồn ODA, các dự án và cũng phải đề nghị chính quyền địa phương quan tâm vấn đề này. Chúng ta đã phân cấp, phân quyền quản lý. Chưa kể một thời trạm y tế xã trực thuộc UBND thì UBND huyện phải lo việc này.

Thứ 4, về nguồn nhân lực, vừa qua, chúng ta đã cho y sĩ tuyến xã đi học liên thông thành bác sĩ và đồng thời cử một số nhân viên tại bệnh viện huyện về công tác tại trạm y tế xã. Rồi để tăng hoạt động của trạm y tế xã, bảo hiểm y tế có đăng ký khám chữa bệnh ban đầu tại trạm y tế xã, làm cho trạm y tế xã hoạt động tích cực hơn công tác khám chữa bệnh, góp phần giảm tải tuyến trên và chăm sóc sức khỏe ban đầu. Vừa rồi chúng tôi đã xây dựng chuẩn quốc gia mới về trạm y tế xã. Tôi nghĩ nếu vấn đề này nằm trong chương trình xây dựng nông thôn mới thì chính quyền địa phương phải lo xây dựng trạm y tế xã.

Chúng tôi hy vọng trong thời gian tới với chương trình xây dựng nông thôn mới thì trạm y tế xã cũng được nâng lên theo chuẩn quốc gia.

Tôi cũng muốn nói thêm, vừa rồi chúng ta có một số Nghị định 56, 64 về chính sách cho cán bộ tuyến vùng sâu vùng xa và phụ cấp nghề nghiệp.  Ví dụ ở một số trạm y tế vùng núi khó khăn, lương hộ sinh, điều dưỡng là 5,5 triệu đồng/tháng, hơn rất nhiều so với trước. Tiền trực của trạm y tế xã cũng được tăng lên 2,5 lần so với trước đây.

Ảnh Chinhphu.vn

Bạn đọc tại địa chỉ hungbva@....com: Kính thưa Bộ trưởng, tôi là một cán bộ trong lĩnh vực Công nghệ thông tin (CNTT) trong bệnh viện. Tôi xin hỏi Bộ trưởng trong thời gian tới ngành Y tế có chính sách gì ưu tiên hay đãi ngộ đặc biệt với nhân viên CNTT như chế độ lương, thưởng , nâng câo trình độ chuyên môn? Nếu có thì phải đợi trong thời gian bao lâu vì để tiến tới bệnh án điện tử thì CNTT được áp dụng rất nhiều tại các bệnh viện.

Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến: Đây là câu hỏi tôi quan tâm từ lúc còn làm Thứ trưởng. Về mặt tổ chức, Bộ Y tế đã quy định các bệnh viện phải có phòng CNTT với các cán bộ chuyên trách.

Đối với đơn vị trực thuộc Bộ, gần như Bộ đã phê duyệt toàn bộ đề án ứng dụng CNTT cho các bệnh viện. Chúng tôi cũng đã chỉ đạo xuyên suốt cho hệ thống các bệnh viện tỉnh. Một số bệnh viện tỉnh đã ứng dụng rất tốt.

Bộ Y tế đã trình Chính phủ đề án bệnh án điện tử. Ngay cả vấn đề kê đơn thuốc điện tử, Bộ Y tế đã thực hiện trong hầu hết các bệnh viện trực thuộc Bộ.

Việc đóng góp của CNTT tôi cho rằng rất quan trọng. Với chính sách hiện nay, để thu hút cán bộ CNTT vào các bệnh viện không phải dễ, trừ các bệnh viện có nguồn thu lớn, có chênh lệch thu chi thì có nguồn thưởng, các chính sách đãi ngộ khác...

Sắp tới, chúng ta cũng cần có ngạch cho những cán bộ CNTT, không làm chuyên môn trực tiếp.

Chúng tôi đang có đề án sử dụng vốn ODA và các nguồn tài trợ khác để đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong các bệnh viện nói riêng và trong ngành Y tế nói chung. Bởi nếu chúng ta không ứng dụng CNTT thật nhanh, thật kịp thời thì quản lý yếu, chuyên môn yếu và nguy cơ tụt hậu.

Một bạn đọc gửi câu hỏi qua email…: Vừa qua trên khắp cả nước xảy ra nhiều vụ việc do các y bác sĩ thiếu tinh thần trách nhiệm gây hậu quả khiến nhiều bệnh nhân chết oan, gây bất bình trong dư luận.

Bộ trưởng có nghiên cứu phương cách gì mới để nâng cao tinh thần khám chữa bệnh, phục vụ nhân dân của đội ngũ y bác sĩ trong ngành mình không? Theo tôi thấy, chỉ cần nghiêm túc tiếp thu, học hỏi tinh thần, cung cách phục vụ bệnh nhân của y bác sĩ ở các nước bạn như Singapore, Hàn Quốc, Nhật Bản... chúng ta sẽ nhanh chóng đưa chất lượng phục vụ của ngành Y tế Việt Nam phát triển ở tầm cao mới vì xét về chuyên môn, chúng ta không hề thua kém họ. Không thể đỗ cho việc chúng ta còn nghèo, thiếu thốn nhiều thứ. Tuy vật chất còn thiếu, nhưng ý thức nghề nghiệp và tinh thần phục vụ thì không thể thiếu ở bất cứ y bác sĩ nào. Bộ trưởng suy nghĩ như  thế nào về vấn đề này?

Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến: Ở Việt Nam, các y bác sĩ ngoài việc phải thực hiện lời thề Hypocrat, phải làm theo chỉ dạy của Hải Thượng Lãn Ông, 12 điều y đức… Gần đây nhất, chúng tôi đã tăng cường đào tạo y đức trong các trường. Các trường y đều phải thành lập mới bộ môn y đức và xã hội học. Chúng tôi cũng tổ chức nhiều hội thảo về đạo đức nghề nghiệp, có đề tài chỉ định nghiên cứu cấp Bộ đánh giá đạo đức nghề nghiệp ở các tuyến… Và chúng tôi đã tổ chức một cuộc thi về các quy tắc ứng xử cán bộ y tế trong toàn ngành, sắp tới tổ chức đêm chung kết vào ngày 20/2 tại Hà Nội.

Về chất lượng khám chữa bệnh, chúng tôi sẽ tăng cường hơn nữa việc đào tạo, huấn luyện, chuyển giao công nghệ, giám sát kiểm tra các quy định về chuyên môn.

Tuy nhiên, có trường hợp xảy ra điều đáng tiếc. Đó là những tai nạn nghề nghiệp, tai biến mà nước nào cũng có. Để hạn chế điều này, ngoài trình độ chuyên môn và y đức của cán bộ y tế, phải giải quyết tình trạng quá tải. Nếu y bác sĩ chỉ dành cho mỗi bệnh nhân từ 5- 10 phút thì chẩn đoán và điều trị cũng khó hoàn chỉnh. Cho nên, mục tiêu giảm tải vẫn là mục tiêu hàng đầu trong thời gian tới.

Đào Duy Nguyên,Tp HCM: Xin Bộ Trưởng cho biết giải pháp trong vấn đề an toàn vệ sinh thực phẩm trong các bếp ăn tập thể tại các khu công nghiệp, khu chế xuất, trường học…?

Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến: An toàn thực phẩm là vấn đề xã hội quan tâm. Bộ Y tế cũng có Cục An toàn vệ sinh thực phẩm và vừa rồi có tiến hành thanh tra an toàn thực phẩm. Chúng tôi cũng đang xây dựng Nghị định hướng dẫn thực hiện Luật An toàn thực phẩm, đưa ra các quy định tăng cường công tác kiểm tra giám sát.

Về vấn đề ngộ độc thực phẩm ở các bếp ăn, đặc biệt tại các khu công nghiệp, chúng tôi có nhiều các giải pháp.

GS Nguyễn Công Khẩn, Cục trưởng Cục An toàn vệ sinh thực phẩm, Bộ Y tế:

Cục trưởng Cục Vệ sinh an toàn thực phẩm Nguyễn Công Khẩn - Ảnh Chinhphu.vn

Có thể nói rằng, khi một đất nước phát triển thì chúng ta thấy rõ sự tăng trưởng của các doanh nghiệp, xí nghiệp, sự ra đời của các đơn vị sản xuất. Sự ra đời đó tạo ra yêu cầu mới, hết sức quan trọng là vấn đề công nhân. Bên cạnh chế độ lương, vấn đề về ăn uống cho công nhâng là vấn đề hết sức bức xúc. Chúng tôi chưa nói đến chế độ ăn uống đầy đủ dinh dưỡng, đảm bảo sức khỏe, mà chúng tôi muốn nói đến an toàn thực phẩm- điều mà bạn đọc quan tâm.

Hiện có xí nghiệp, nhà máy, khu công nghiệp lớn có tới 40.000 công nhân, có những nhà máy có tới 90.000 công nhân. Vừa rồi đồng chí Bộ trưởng cùng đoàn đi khảo sát ở TP Hồ Chí Minh, nơi có nhiều nhà máy làm tốt vấn đề đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm vì ngay trong nhà máy có bếp ăn tập thể. Lãnh đạo nhà máy thực sự nhận thức được tầm quan trọng của an toàn thực phẩm đối với công nhân lao động. Rất tiếc rằng số lãnh đạo nhận thức được điều đó còn rất ít.

Đại đa số các xí nghiệp, khu công nghiệp của chúng ta không có bếp ăn tập thể. Qua nghiên cứu của Cục An toàn vệ sinh thực phẩn mà đồng chí Bộ trưởng chỉ đạo hết sức quyết liệt thì thấy, doanh nghiệp thuê nấu suất ăn rất rẻ, 8.000, 10.000, 12.000 đồng/suất từ 1 địa chỉ cung cấp suất ăn sẵn bên ngoài. 

Sắp tới đây, đồng chí Bộ trưởng cũng đã báo cáo với Chính phủ sẽ tập trung kiểm tra, kiểm soát soát an toàn vệ sinh thực phẩm, trước hết ở một số thành phố lớn. Tại TP Hồ Chí Minh, UBND thành phố đã chủ trương đưa bếp ăn vào các doanh nghiệp. Đấy là điều kiện tiên quyết và quan trọng để các chủ doanh nghiệp được kinh doanh sản xuất. Đó cũng là điều kiện quan trọng để kiểm soát về an toàn vệ sinh thực phẩm cũng như dinh dưỡng. Thực tế TP Hồ Chí Minh đã làm tốt trong 2 năm qua và số ngộ độc tập thể đã giảm một cách đáng kể.

Tôi nghĩ rằng, câu hỏi của độc giả là một câu hỏi hay, liên quan đến chính sách, yêu cầu trong quá trình phát triển công nghiệp hóa- hiện đại hóa của chúng ta.

Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến cho biết thêm: Trước hết doanh nghiệp phải nhận thức được vấn đề này. Sẽ có thông tư quy định về điều kiện cung cấp bếp ăn tập thể cho các cơ sở. Thứ 2, cần cố gắng chế biến tại chỗ.

Trung tâm bác sĩ gia đình Hà Nội (trungtambacsigiadinhhanoi@...com): Thưa Bộ trưởng, chúng tôi là những học viên sau đại học chuyên ngành bác sĩ gia đình, chúng tôi rất muốn đóng góp công sức của mình để giảm tải bệnh viên tuyến trên. Được biết y học gia đình rất phát triển ở các nước tiên tiến, ở Việt Nam thì đã phát triển ở TPHCM và Đà Nẵng, tuy nhiên ở Hà Nội thì còn manh nha. Chúng tôi muốn đầu tư xây dựng một trung tâm mô hình bác sĩ gia đình, nhưng rất khó khăn về thủ tục cấp phép hoạt động. Mong Bộ trưởng hỗ trợ khó khăn cho chúng tôi một chuyên gia đầu ngành bác sĩ gia đình chỉ đạo lãnh đạo trung tâm.

Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến: Bộ Y tế muốn triển khai càng sớm càng tốt mạng lưới bác sĩ gia đình như nhiều nước đã làm, giúp giảm tải bệnh viện, giúp chăm sóc sức khỏe ban đầu, giúp giảm phiền hà cho người dân, rất tiện lợi.

Trong thời gian qua, để khuyến khích, Bộ Y tế đã đẩy mạnh hợp tác quốc tế về đào tạo sau đại học, thạc sĩ, tiến sĩ chuyên khoa I, chuyên khoa II về chuyên ngành bác sĩ gia đình. Bộ cũng từng thuyết phục Bộ Giáo dục và Đào tạo mở chuyên ngành đào tạo này tại các trường…, nhiều trường đã thành lập bộ môn bác sĩ gia đình như Đại học Y Hà Nội, Đại học Y Dược TPHCM, Đại học Y Dược Cần Thơ, Đại học Huế…

Việc các bạn muốn thành lập phòng khám bác sĩ gia đình rất được khuyến khích. Về thủ tục, theo tôi, hiện đã có Luật Khám chữa bệnh, có Thông tư hướng dẫn, loại hình này rất được khuyến khích. Tôi xin mời Cục trưởng Cục Quản lý khám chữa bệnh Lương Ngọc Khuê làm rõ hơn vấn đề này.

Cục trưởng Cục Quản lý khám chữa bệnh Lương Ngọc Khuê - Ảnh Chinhphu.vn

Cục trưởng Lương Ngọc Khuê: Tôi xin được giải thích ngắn gọn như thế này. Ngoài các loại hình khám chữa bệnh hiện nay, chúng ta khuyến khích loại hình khám chữa bệnh gia đình, đặc biệt là ở khu vực thành thị. Hiện Bộ trưởng đã giao cho chúng tôi căn cứ vào Luật Khám chữa bệnh xây dựng đề án.

Các điều kiện hoạt động của cơ sở khám chữa bệnh loại hình này đã được quy định trong Thông tư 41/2011/TT-BYT của Bộ Y tế hướng dẫn cấp chứng chỉ hành nghề đối với người hành nghề và cấp giấy phép hoạt động đối với cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.

Về các điều kiện về trang thiết bị, tiêu chuẩn cán bộ, hoạt động phối hợp với các cơ sở y tế khác, trong đề án giảm tải sắp tới, chúng tôi sẽ phối hợp với các vụ, cục khác quy định, làm sao để mã ngành đào tạo cũng như mã số công chức, viên chức, cán bộ trong hệ thống bác sĩ gia đình chính thức được đưa vào hệ thống y tế.

Nếu có vấn đề cần trao đổi, bạn có thể liên hệ tới địa chỉ Cục Quản lý khám chữa bệnh, 138A Giảng Võ, Ba Đình, Hà Nội, ở đó chúng tôi có văn phòng cấp chứng chỉ hành nghề. Bạn cũng có thể trực tiếp liên lạc tới số điện thoại 0919121818.

Bạn Loan Trần ở địa chỉ loannt25@...com: Vì sao một số bệnh viện tuyến huyện chỉ nhận người có bằng trung cấp y mà không nhận người có bằng cao đẳng y cùng chuyên ngành đào tạo.

Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến: Ngành Y tế không có quy định chỉ nhận người có bằng trung cấp mà không nhận người có bằng cao đẳng. Tôi nghĩ đây là quyết định của cơ sở y tế và của chính quyền địa phương. Bộ Y tế, Bộ Giáo dục và Đào tạo khuyến khích mở các loại hình đào tạo từ sơ cấp, trung cấp, cao đẳng, đại học, sau đại học… không có lý gì mà không nhận người có bằng cao đẳng. Bạn có thể gặp cơ sở y tế và chính quyền địa phương để được giải quyết.

Ông Nguyễn Đức Hoàng, Chánh văn phòng kiêm trưởng ban Thông tin truyền thông – Hội Trí thức Khoa học và Công nghệ Trẻ Việt Nam:

Thưa Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến, như Bộ trưởng đã biết, nền y học thế giới mà Việt Nam không thể đứng ngoài đã và đang sử dụng ngày càng nhiều các trang thiết bị hiện đại. Điều đó đỏi hỏi Việt Nam phải có đội ngũ chuyên gia kỹ thuật giỏi cùng với đội ngũ bác sĩ, y sĩ, y tá hiểu biết về đủ mức cần thiết về công nghệ cao. Xin Bộ trưởng cho biết, ngành y tế sẽ làm gì và có những chính sách, đầu tư như thế nào cho việc này?

Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến: Việc ứng dụng công nghệ cao là vấn đề rất quan trọng đối với ngành Y tế, vì gốc là y học, để ứng dụng y học vào cuộc sống phải có kỹ thuật và công nghệ. Bộ Y tế về mặt tổ chức có Vụ khoa học đào tạo để lo phát triển chính sách, quản lý ngành, thúc đẩy ứng dụng công nghệ cao.

Thứ 2, về con người, Bộ Y tế đã và sẽ tiếp tục đề án đào tạo chuyên gia giỏi ngành Y tế. Bên cạnh tâm đức, tâm nguyện của những người làm trong ngành Y, còn cần năng lực chuyên môn. Y tế là ngành có số lượng GS, PGS nhiều nhất trong các ngành. Các trường ĐH của ngành Y là một trong những trường lâu đời nhất ở Việt Nam, ví dụ trường ĐH Y Hà Nội là trường ĐH đầu tiên của Đông Dương. Đội ngũ cán bộ giảng dạy, nghiên cứu cả điều trị và dự phòng của y học Việt Nam và những ứng dụng trong thời gian vừa qua cũng ngang tầm với khu vực và một số kỹ thuật là ngang tầm thế giới. Chúng tôi sẽ tôn vinh những đóng góp này vào tối 25/2 nhân kỷ niệm ngày Thầy thuốc Việt Nam 27/2.

Hiện nay chúng tôi có đủ các loại hình đào tạo kể cả kỹ thuật viên đến bác sĩ, bác sĩ nội trú, gắn đào tạo với nghiên cứu khoa học.

Thứ 3, về trang thiết bị, hiện nay các trang thiết bị, máy móc chẩn đoán của chúng ta hiện đại không thua kém Singapore.

Vừa rồi, trong chính sách khoa học- công nghệ của Bộ Y tế, đã tăng cường rất nhiều đề tài nghiên cứu. Có hẳn những chương trình để thực hiện các nghiên cứu về sức khỏe.

Ví dụ như khi có dịch H1N1, chúng tôi chỉ định một đơn vị để cấp tiền cho nghiên cứu sản xuất công nghệ phòng chống H1N1, H5N1 và hiện chúng ta đã làm được. Rồi vaccine phòng rotavirus cũng được sản xuất hoàn toàn trong nước. Rồi việc chỉ định nghiên cứu, thực hiện ghép tạng trên bệnh nhân chết não, tức là chỉ định và cấp kinh phí chứ không cần đơn vị cơ sở xin.

Vừa qua chúng tôi còn chủ động tới các cơ sở khám chữa bệnh và nghiên cứu để đề nghị, đặt hàng các đơn vị, tức là nghiên cứu theo đặt hàng của Bộ Y tế, chứ không phải xin- cho. Ngoài ra việc tuyển chọn các đề tài nghiên cứu của Bộ Y tế được đánh giá là quy trình bài bản, khách quan. .

Phải nói rằng, với đất nước còn gặp nhiều khó khăn, ngành y tế là một trong những ngành đi đầu trong ứng dụng khoa học công nghệ.

Bạn đọc  ở địa chỉ email hoangthanhha831@...vn: Thưa Bộ trưởng, các bệnh dịch chân, tay miệng; tả; thương hàn; giun sán; ký sinh trùng chủ yếu là lây qua đường ăn uống. Vậy công tác đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm để phòng chống các bệnh đó trong thời gian qua đã được tiến hành thế nào mà để dịch bùng phát lan rộng như vậy? Theo Bộ trưởng, có phải do những người lãnh đạo quản lý công tác vệ sinh, an toàn thực phẩm quá yếu kém về phân tích nguy cơ nên đã để xảy ra tình trạng như vậy không?

Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến: Gần đây, dịch bệnh chân tay miệng, cúm… bùng phát do rất nhiều nguyên nhân, không chỉ do an toàn thực phẩm. Ví dụ, trước đây, không có bệnh SARS, không có cúm H5N1 trên người. Bệnh chân tay miệng chỉ xuất hiện ở Việt Nam từ năm 2003. Các bệnh mới xuất hiện có thể được giải thích do biến đổi của các chủng vi sinh vật trong quá trình tiến hóa và tác động từ biến đổi khí hậu.

Những nguyên nhân khác khiến bệnh bùng phát là ô nhiễm môi trường, giao lưu, thông thương nhiều nên nguy cơ lây nhiễm cũng cao hơn, vấn đề vệ sinh cá nhân không tốt. Ngoài ra, kiến thức về phòng bệnh chủ động cũng không tốt. Sắp tới phải đẩy mạnh truyền thông để thay đổi hành vi… Với các bệnh lây truyền, cách thích hợp nhất để người dân tự bảo vệ mình là thực hiện các hành vi phù hợp để phòng bệnh. Ví dụ, với bệnh chân tay miệng, cần rửa tay bằng xà phòng thường xuyên cho trẻ em.

BTV: Lúc này cảm xúc của Bộ trưởng như thế nào và trước khi kết thúc cuộc đối thoại, Bộ trưởng có muốn đưa ra thông điệp nào với nhân dân cả nước hay không?

Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến: Trước tiên chúng tôi rất cảm ơn những khán giả, độc giả đã dành cho chúng tôi những câu hỏi hôm nay, có nghĩa rằng người dân rất quan tâm tới sức khỏe của cộng đồng, sức khỏe của mình và lĩnh vực của những người làm công tác quản lý và những người chăm sóc sức khỏe. Điều đó rất đáng quý, trân trọng bởi sức khỏe là vốn quý nhất của xã hội, của con người.

Với quan điểm như thế chúng tôi rất cảm ơn, trân trọng những câu hỏi mà khán giả đặt ra. Các câu hỏi rất hay, xác đáng.

Chất lượng dịch vụ là yêu cầu chính đáng của người dân và đấy chính là mục tiêu mà chúng tôi luôn hướng tới và không thể “một sớm, một chiều” có thể đáp ứng hoàn toàn. Có những việc có thể giải quyết sớm, nếu thật quyết liệt. Tôi lấy ví dụ bảo hiểm y tế toàn dân, nếu toàn dân quyết tâm, người dân tự nguyện đi mua bảo hiểm, bên cạnh đó, Chính phủ  hỗ trợ những người nghèo, cận nghèo thì lộ trình tiến tới bảo hiểm y tế toàn dân sẽ hoàn thành sớm hơn dự định.

Chúng tôi cũng cố gắng đạt tới mục tiêu phục vụ tốt nhất những yêu cầu rất chính đáng và chia sẻ những bức xúc của người dân.

Chúng tôi hy vọng trong một tương lai gần dịch vụ chăm sóc sức khỏe sẽ tốt hơn và phần nào đáp ứng được đòi hỏi của nhân dân.

Trân trọng cảm ơn những ý kiến, vừa là hỏi, vừa là xây dựng, vừa là gợi ý vừa là đóng góp cho ngành Y tế Việt Nam.

BTV: Cảm ơn Bộ trưởng, lãnh đạo các Cục, Vụ. Cảm ơn sự chú ý theo dõi của quý vị. Xin chào và hẹn gặp lại.

Cổng TTĐT Chính phủ