(Chinhphu.vn) - Ngành Hải quan đang quyết liệt đẩy mạnh các hoạt động cải cách TTHC nhằm thực hiện mục tiêu đạt trình độ ngang tầm với các nước trong khu vực, trong đó nổi bật là việc áp dụng thủ tục hải quan điện tử, cơ chế một cửa và chế độ doanh nghiệp ưu tiên…

Theo Quyết định số 263/QĐ-TTg về phê duyệt Kế hoạch rà soát TTHC trọng tâm năm 2012 do Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng ký ngày 5/3/2012, từ tháng 3 đến tháng 8/2012, Bộ Tài chính và các đơn vị liên quan sẽ tiến hành rà soát 14 nhóm TTHC, quy định hải quan.

Đẩy mạnh thủ tục hải quan điện tử

Công chức Chi cục Hải quan cửa khẩu Cầu Treo (Hà Tĩnh) thao tác trên hệ thống hải quan điện tử. Ảnh: Báo Hải quan.
Mới đây, Phó Thủ tướng Vũ Văn Ninh đã đồng ý với đề nghị của Bộ Tài chính về việc bổ sung Nghị định về thủ tục hải quan điện tử vào chương trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật của Chính phủ năm 2012 và giao Bộ khẩn trương xây dựng Nghị định này.

Việc thí điểm thực hiện thủ tục hải quan điện tử (theo các Quyết định số 149/2005/QĐ-TTg và số 103/2009/QĐ-TTg) thời gian qua cho thấy đã có đủ cơ sở thực tiễn để áp dụng rộng rãi thủ tục hải quan điện tử thời gian tới.

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, cho đến thời điểm hiện nay, dù mới chỉ là thí điểm thực hiện và giới hạn ở một số loại hình kinh doanh xuất nhập khẩu, nhưng thủ tục hải quan điện tử đã được thực hiện tại 20/33 Cục Hải quan, thu hút 46.919 doanh nghiệp tự nguyện tham gia, chiếm gần 86,25% doanh nghiệp thực hiện thủ tục hải quan trên các địa bàn triển khai thủ tục hải quan điện tử.

Kết quả tuy mới là bước đầu và còn có những khó khăn, phức tạp, song cơ bản là thành công và đạt được mục tiêu, yêu cầu đề ra. Theo đánh giá của Bộ Tài chính, thực hiện thủ tục hải quan điện tử sẽ tiết kiệm chi phí tiến hành thủ tục hải quan cho doanh nghiệp trên 20%...

Tổng cục Hải quan cho biết sẽ tiếp thu những góp ý của doanh nghiệp về thủ tục hải quan điện tử để nghiên cứu, xem xét, kiến nghị sửa đổi các văn bản quy phạm pháp luật trong thời gian tới sao cho phù hợp với yêu cầu quản lý và đòi hỏi từ thực tiễn.

Theo kiến nghị của Bộ Tài chính, thời gian xây dựng, hoàn thiện nội dung dự thảo Nghị định về hải quan điện tử trình Chính phủ dự kiến là vào tháng 5/2012 và sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7/2012.

Mở rộng áp dụng chế độ doanh nghiệp ưu tiên

Chương trình doanh nghiệp ưu tiên được Tổng cục Hải quan thực hiện từ năm 2011 và mở rộng áp dụng chế độ doanh nghiệp ưu tiên là một trong trong những mục tiêu mà ngành đặt ra trong năm 2012.   

Theo đánh giá của nhiều doanh nghiệp, chính sách này đã tạo thuận lợi tối đa cho hoạt động kinh doanh của các đơn vị qua việc cắt giảm đáng kể thời gian, chi phí khi làm thủ tục thông quan hàng hóa. Nhiều doanh nghiệp đánh giá chương trình này có thể coi là bước đột phá trong công cuộc cải cách thủ tục hành chính của lĩnh vực hải quan.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Đỗ Hoàng Anh Tuấn cho biết năm 2012, Bộ Tài chính, Tổng cục Hải quan sẽ nghiên cứu việc sửa đổi ba luật quan trọng, được coi là nền tảng của công tác quản lý hải quan, đó là Luật Thuế xuất nhập khẩu, Luật Quản lý thuế và Luật Hải quan.

Qua quá trình rà soát ba luật, Bộ Tài chính đã phát hiện mỗi luật có tới hơn 20 nội dung quan trọng cần sửa đổi, bổ sung để phù hợp với thực tế. 

Trong năm 2012, toàn ngành Hải quan phấn đấu tăng số cuộc kiểm tra sau thông quan lên 20% so với năm 2011 nhằm đánh giá, nâng cao mức độ tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp làm tiền đề cho việc triển khai, mở rộng chế độ doanh nghiệp ưu tiên.

Bên cạnh đó, các đơn vị trong toàn ngành tăng cường áp dụng công nghệ thông tin vào quản lý hải quan, tiến tới xây dựng mô hình xử lý dữ liệu tập trung. Các cục, chi cục Hải quan đẩy mạnh triển khai công tác đánh giá chỉ số hoạt động hải quan về cả chiều rộng và chiều sâu.

Song song với việc tạo thuận lợi tối đa cho doanh nghiệp, Tổng cục Hải quan cho biết, trong thời gian tới, việc rà soát, công nhận doanh nghiệp ưu tiên sẽ tiếp tục được thực hiện nghiêm túc, minh bạch với sự giám sát của các ngành chức năng.

Áp dụng cơ chế một cửa

Ngày 31/8/2011, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 48/2011/QĐ-TTg ngày 31/8/2011 về áp dụng Cơ chế hải quan một cửa quốc gia.

Theo Quyết định này, lộ trình thực hiện cơ chế hải quan một cửa được chia làm 3 giai đoạn. Giai đoạn 1 từ tháng 10/2011-12/2012, sẽ xây dựng văn bản pháp lý; quy trình thủ tục; chuẩn bị về điều kiện hạ tầng công nghệ thông tin.

Giai đoạn 2 từ tháng 1-12/2013, sẽ thí điểm thực hiện ở các cơ quan, đơn vị thuộc Bộ Công Thương, Bộ Tài chính, Bộ Giao thông vận tải và một số cơ quan Nhà nước ở địa phương thuộc các ngành này.

Giai đoạn 3 thực hiện từ 1-12/2014, sẽ mở rộng thí điểm thực hiện ở các cơ quan thuộc Bộ Y tế; Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn; Bộ Tài nguyên và Môi trường và một số cơ quan Nhà nước ở địa phương thuộc các ngành này.

Ngày 9/4 vừa qua, Tổng cục Hải quan và cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA) đã ký kết biên bản về dự án hỗ trợ kỹ thuật của JICA để thực hiện Hải quan điện tử tại Việt Nam.

Cùng với dự án viện trợ không hoàn lại triển khai thực hiện hải quan điện tử hệ thống một cửa quốc gia (Dự án VNACCS/VCIS) theo công nghệ Nhật Bản cho Việt Nam, dự án nói trên sẽ giúp Hải quan Việt Nam tiếp nhận trình độ, kinh nghiệm quản lý của Nhật Bản về vận hành, làm chủ hệ thống VNACCS/VISC.

Theo Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan Nguyễn Ngọc Túc, năm 2012 là năm bản lề để thực hiện thành công mục tiêu đạt trình độ ngang tầm với các nước trong khu vực. Việc đẩy mạnh cải cách TTHC trong lĩnh vực hải quan sẽ góp phần hiện thực hóa mục tiêu này.

Thu Hà