(Chinhphu.vn) - Bà Trần Thị Hạo Nhiên (tth.nhien@...) hỏi trường hợp người lao động chưa thanh toán hết các khoản nợ với Công ty thì người sử dụng lao động có quyền giữ lại sổ bảo hiểm xã hội (BHXH), sổ lao động của người lao động không?

Luật sư Lê Văn Đài, Trưởng Văn phòng Luật sư Khánh Hưng - Đoàn Luật sư Hà Nội trả lời câu hỏi của bà Nhiên như sau:

Tại khoản 1, khoản 2, Điều 15 Luật BHXH quy định người lao động có quyền được cấp sổ BHXH, nhận sổ BHXH khi không còn làm việc.

Theo quy định tại điểm c, khoản 1, Điều 18 Luật BHXH thì người sử dụng lao động có trách nhiệm trả sổ BHXH cho người lao động khi người đó không còn làm việc. 

Căn cứ khoản 4, Điều 7 Nghị định số 152/2006/NĐ-CP của Chính phủ ngày 22/12/2006  hướng dẫn một số điều của Luật BHXH quy định các hành vi bị nghiêm cấm theo Điều 14 Luật BHXH như gây phiền hà, trở ngại, làm thiệt hại đến quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động bao gồm:

- Cố tình gây khó khăn, cản trở, làm chậm việc đóng, hưởng các chế độ BHXH của người lao động;

- Không cấp sổ BHXH hoặc không trả sổ BHXH cho người lao động theo quy định.

Do bà Nhiên không trình bày rõ các khoản nợ mà người lao động đang nợ công ty là gì, do vay mượn đến hạn trả, hay do làm hư hỏng, mất mát, thất thoát tài sản, hụt quỹ công ty phải bồi thường, nên chúng tôi không thể hướng dẫn cụ thể phương thức thanh toán các khoản nợ đó.

Tuy nhiên, dù các khoản nợ đó là gì, thì công ty (người sử dụng lao động) cũng không được quyền giữ lại sổ BHXH của người lao động khi người đó không còn làm việc. Việc công ty giữ sổ BHXH để bảo đảm việc thanh toán nợ, là trái với quy định của Luật BHXH.

Bên cạnh đó, bà Nhiên cũng cần biết quy định tại Điều 43 Bộ luật Lao động trong thời hạn 7 ngày, kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động, hai bên có trách nhiệm thanh toán đầy đủ các khoản có liên quan đến quyền lợi của mỗi bên; trường hợp đặc biệt, có thể kéo dài nhưng không được quá 30 ngày.

Về khoản nợ của người lao động đối với công ty, nếu chưa đến hạn thanh toán, hoặc đã đến hạn nhưng chưa có điều kiện thanh toán thì khi chấm dứt hợp đồng lao động, hai bên cần lập văn bản xác nhận công nợ, xác định thời hạn cuối cùng phải thanh toán. Nếu nợ đến hạn, người lao động không thanh toán trả công ty, thì công ty có quyền khởi kiện ra tòa án để đòi nợ theo quy định của pháp luật dân sự. 

Khi người lao động không còn làm việc tại công ty, mà công ty không trả sổ BHXH và sổ lao động cho họ là trái với quy định của pháp luật.

Luật sư Lê Văn Đài

VPLS Khánh Hưng – Đoàn Luật sư Hà Nội

* Thông tin chuyên mục có giá trị tham khảo với người đọc, không dùng làm tài liệu trong tố tụng pháp luật.