Quảng Nam: Năm mới, chuyển biến xây dựng nông thôn mới

Chủ tịch UBND Quảng Nam Lê Phước Thanh

Chủ tịch Lê Phước Thanh:  Để triển khai thực hiên Chương trình mục tiêu Quốc gia về xây dựng nông thôn mới (Chương trình MTQG xây dựng NTM), Tỉnh ủy ban hành Nghị quyết số 05-NQ/TU ngày 1/9/2011 về tiếp tục thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ bảy BCH TW Đảng (khoá X) về nông nghiệp, nông dân, nông thôn gắn với thực hiện thắng lợi Chương trình MTQG xây dựng NTM. UBND tỉnh xây dựng Kế hoạch tổ chức phong trào thi đua xây dựng nông thôn mới trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2011 - 2015 mục tiêu đến năm 2020, với chủ đề "Quảng Nam chung sức xây dựng nông thôn mới".

Chương trình MTQG xây dựng NTM được triển khai sâu rộng cho tất cả 213 xã trên toàn tỉnh; trong đó, đã chọn 50 xã (trên 20% số xã) phấn đấu đạt chuẩn nông thôn mới vào năm 2015. Kết quả thực hiện trong năm 2011 là: đã thành lập hệ thống quản lý, thực hiện Chương trình từ cấp tỉnh, huyện, thành phố đến cấp xã, thôn (ở tỉnh: thành lập BCĐ tỉnh, Tổ giúp việc BCĐ, Văn phòng Điều phối; ở cấp huyện: thành lập BCĐ huyện; ở cấp xã: thành lập BCĐ xã, thành lập Ban quản ‎lý xã; ở thôn thành lập Ban Phát triển thôn). Tổ chức thông tin, tuyên truyền, đào tạo, tập huấn và hướng dẫn thực hiện Chương trình xây dựng NTM.

Khảo sát đánh giá thực trạng nông thôn theo 19 tiêu chí của Bộ tiêu chí quốc gia về NTM (100% số xã đã thực hiện).

Triển khai công tác lập quy hoạch tổng thể về xây dựng nông thôn mới (173 xã triển khai, trong đó, đã phê duyệt 45 xã);

Có 201 xã/213 xã lập Đề án xây dựng xã nông thôn mới; trong đó, có 93 xã đã được UBND cấp huyện phê duyệt Đề án, các xã đã, đang tiến hành lập các dự án thành phần để triển khai thực hiện các nôi dung của Đề án. 

Năm 2009, Quảng Nam vinh dự được Ban Bí thư TW Đảng chọn xã Tam Phước (huyện Phú Ninh), đại diện cho khu vực Duyên hải Nam Trung bộ để cùng với 10 xã khác trong cả nước xây dựng mô hình thí điểm NTM. Khi bước vào thực hiện Đề án, Tam Phước chưa đạt một tiêu chí nào trong 19 tiêu chí quy định. Qua gần 3 năm triển khai, đến nay xã điểm Tam Phước cơ bản đạt 18/19 tiêu chí NTM (đến nay, tiêu chí tỉ lệ lao động nông nghiệp vẫn còn 58%, phấn đấu đến năm 2013 mới đạt được là 35%).

Qua tổng kết qua 3 năm triển khai thực hiện, chúng tôi đã rút ra một số bài học kinh nghiệm quý báu để triển khai Chương trình trên diện rộng. Đó là:

 - Sự lãnh đạo tập trung, thường xuyên và thống nhất từ Tỉnh uỷ cho đến Đảng uỷ xã và Chi uỷ các thôn; sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị các cấp, đặc biệt là cấp cơ sở có ý nghĩa quyết định đến sự thành công đối với chương trình xây dựng NTM.

- Công tác vận động, tuyên truyền phải được thực hiện thường xuyên, sâu rộng, với nhiều hình thức; để cho mỗi gia đình cư dân nông thôn nhận thức được rằng, họ chính là chủ thể trong việc xây dựng NTM; xây dựng NTM là làm cho gia đình mình, làng xóm mình; sự vươn lên để cải thiện cuộc sống trong mỗi gia đình, là bằng sự nỗ lực của chính họ.

 - Lựa chọn những nội dung có tiềm năng, lợi thế làm khâu đột phá và lựa chọn những công việc ít vốn đầu tư để ưu tiên thực hiện trước.

- Thu nhập của nông dân đa phần còn thấp, nên lời giải cho bài toán huy động nội lực là ở chỗ: phải xem khả năng người dân đóng góp được gì, được bao nhiêu, vào lúc nào; vừa vật chất, vừa phi vật chất; không chỉ đóng góp bằng tiền, mà tự nguyện không nhận tiền đền bù đất đai, vật kiến trúc, cây lâu năm... để xây dựng công trình công cộng và kể cả kinh nghiệm, trí tuệ, lòng nhiệt tình, tích cực của người dân... đều là nội lực cần được huy động, tranh thủ tối đa để xây dựng NTM .v.v...

Những kinh nghiệm xây dựng nông thôn mới từ xã điểm đã và đang được vận dụng triển khai trên diện rộng; trong chỉ đạo, lãnh đạo tỉnh luôn phát huy và nêu cao tính sáng tạo, cách làm mới phù hợp với điều kiện đặc thù của từng vùng.

Phóng viên: Những khó khăn mà Quảng Nam phải đối mặt trong quá trình xây dựng nông thôn mới?

Cần đẩy mạnh cơ giới hóa nông nghiệp - Ảnh minh họa

- Sản xuất nông nghiệp phổ biến vẫn là sản xuất nhỏ, tỷ suất hàng hoá thấp, thiên tai dịch bệnh thường xuyên xảy ra; cơ cấu kinh tế nông thôn và cơ cấu nội bộ ngành nông nghiệp tuy có chuyển biến theo hướng tích cực, nhưng tốc độ chuyển dịch còn chậm; tỉ lệ lao động nông thôn chưa qua đào tạo còn khá cao (trên 75%).

- Đời sống nông dân tuy có cải thiện đáng kể, nhưng không đồng đều; chênh lệch về thu nhập, mức sống nhân dân giữa nông thôn và thành thị vẫn còn lớn (1,5 lần); khoảng cách thu nhập giữa nhóm cao nhất và nhóm thấp nhất có xu hướng gia tăng (6 lần). Tỉ lệ hộ nghèo còn cao, nhất là khu vực miền núi. Dịch vụ công và các tiện ích xã hội của khu vực nông thôn còn kém xa so với khu vực đô thị.

- Nhu cầu vốn đầu tư cho phát triển cơ sở hạ tầng nông thôn nói chung, cho giao thông, thuỷ lợi nói riêng vượt xa khả năng ngân sách các cấp; cơ chế thu hút doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, cũng như tiếp cận vốn tín dụng của nông dân còn rất hạn chế; kinh tế hợp tác, nhìn chung chưa thể hiện tốt vai trò hỗ trợ nông dân trong tổ chức sản xuất và tiêu thụ nông sản.

 - Qua khảo sát, đánh giá thực trạng nông thôn ở 213 xã cho thấy: có 182 xã/213 xã đạt dưới 5 tiêu chí nông thôn mới, chiếm trên 85 %; nhiều huyện có rất nhiều xã chưa đạt tiêu chí nào so với Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới, nhất là các huyện miền núi.

Điều đó nói lên rằng, Quảng Nam xây dựng NTM từ điểm xuất phát rất thấp; vì vậy Đảng bộ và nhân dân trong toàn tỉnh phải có quyết tâm và nỗ lực cao nhất; bên cạnh sự giúp đỡ của TW, cả tỉnh phải đồng lòng, chung sức, huy động tổng hợp nhiều nguồn lực; xây dựng lộ trình, bước đi phù hợp, nhằm đạt được mục tiêu cao nhất trong việc xây dựng NTM, như Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Quảng Nam lần thứ XX đã đề ra.

Phóng viên: Để hoàn thành các mục tiêu, kế hoạch mà Chương trình xây dựng nông thôn mới của tỉnh đã đề ra, xin đồng chí cho biết những giải pháp quan trọng sẽ được triển khai trong thời gian tới?

Chủ tịch Lê Phước Thanh: Trong năm 2012, tỉnh sẽ tập trung một số nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm để tổ chức thực hiện Chương trình MTQG xây dựng NTM sau:

- Tiếp tục thực hiện tốt công tác tuyên truyền, vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá ở khu dân cư gắn với xây dựng nông thôn mới”; cuộc vận động này do UBMTTQVN tỉnh chủ trì, sẽ được thực hiện thường xuyên, rộng khắp; có sơ, tổng kết, rút kinh nghiệm và phổ biến trên diện rộng;   

- Tập trung hoàn thành phê duyệt quy hoạch chung và phê duyệt Đề án xây dựng NTM cho 212 xã. Những xã đã được phê duyệt Đề án, khẩn trương xây dựng kế hoạch và các dự án thành phần để triển khai thực hiện Đề án; tăng cường huy động các nguồn lực, lồng ghép các chương trình, dự án đang triển khai trên địa bàn; phát huy nội lực của cộng đồng, đóng góp trí tuệ, kinh nghiệm, sức người, sức của, hiến vật kiến trúc, cây lâu năm, quyền sử dụng đất.... để xây dựng NTM.

- Bên cạnh tập trung xây dựng những công trình cơ sở hạ tầng thiết yếu, chú trọng chỉ đạo thật tốt, đạt hiệu quả cao phương án phát triển sản xuất hàng hoá, tăng thu nhập của ngưòi dân; có giải pháp khả thi, bền vững để giảm nghèo cho những vùng có tỷ lệ hộ nghèo cao. Không giảm được nghèo, không nâng cao được đời sống cho nhân dân thì không thể gọi là xã NTM. Trong chỉ đạo cần quan tâm và bố trí nguồn lực cho 50 xã đạt chuẩn NTM vào năm 2015; với tinh thần vừa làm, vừa rút kinh nghiệm để chỉ đạo các xã còn lại.

- Thực hiện tốt công tác đào tạo, tập huấn cho cán bộ và nông dân; trong đó, đặc biệt quan tâm đào tạo cho đội ngũ cán bộ cấp huyện và cấp xã;

- Triển khai thực hiện phong trào thi đua “Cả nước chung sức xây dựng nông thôn mới” do Thủ tướng phát động và Kế hoạch số 4016/UBND-KH ngày 03/11/ 2011 của UBND tỉnh về tổ chức phong trào thi đua xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2011 – 2015 và đến năm 2020.

Phóng viên: Bước vào năm mới Nhâm Thìn, đồng chí Chủ  tịch có thể cho biết những kỳ vọng từ  công cuộc xây dựng nông thôn mới?

Chủ tịch Lê Phước Thanh: Qua kết quả điều tra xã hội học, thể hiện sự quan tâm sâu sắc và tin tưởng của bà con nông dân, của toàn xã hội về các chủ trương, cơ chế chính sách của Đảng và Nhà nước đối với sự phát triển của xã hội nông thôn. Đây là tiền đề rất quan trọng trong việc thực hiện các nội dung của Chương trình xây dựng NTM, là cơ sở để tiếp tục thực hiện tốt công tác tuyên truyền, vận động, làm cho mỗi cư dân nông thôn thật sự là chủ thể trong quá trình xây dựngNTM.

Xây dựng nông thôn mới không phải thực hiện một dự án đầu tư mà là triển khai thực hiện một Đề án phát triển kinh tế, xã hội - an ninh, quốc phòng, lấy xã làm đơn vị thực hiện; để đạt được Bộ tiêu chí Quốc gia về NTM quy định, phải tiến hành đồng bộ nhiều giải pháp, với lượng vốn đầu tư rất lớn; trong lúc đó, Quảng Nam là tỉnh còn nghèo, có đến 9 huyện miền núi; với xuất phát điểm xây dựng NTM của Quảng Nam là rất thấp, chúng tôi phải tính toán bước đi, lộ trình cho thật phù hợp, lựa chọn cách làm và những việc cần ưu tiên thực hiện trước...

Với những thành công bước đầu và các bài học kinh nghiệm được rút ra từ mô hình xã điểm Tam Phước, cũng như kết quả thực hiện Chương trình trong năm 2011 có cơ sở để tin tưởng rằng, trong năm 2012, Quảng Nam sẽ có nhiều chuyển biến mới, rõ nét hơn trong việc triển khai thực hiện Chương trình MTQG xây dựng NTM theo Quyết định số 800/QĐ-TTg ngày 04/6/2010 của Thủ tướng Chính phủ.

Phóng viên: Xin cảm ơn đồng chí Chủ tịch. 

Lê Minh Hùng thực hiện

Tin bài liên quan:

Phần 1: Các địa phương miền Trung- Tây Nguyên với kỳ vọng năm Rồng

Phần 2: Thừa Thiên Huế hướng tới trung tâm du lịch lớn của quốc gia

Phần 4: Quảng Ngãi: Năm mới, đón làn sóng đầu tư mới