(Chinhphu.vn) -Thống đốc NHNN Nguyễn Văn Giàu là thành viên Chính phủ đầu tiên trả lời chất vấn của các đại biểu Quốc hội về một loạt vấn đề nhạy cảm như biến động trên thị trường vàng, thị trường ngoại tệ, hiệu quả phát hành đồng tiền kim loại, những sai sót, vướng mắc trong hỗ trợ lãi suất...

Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Văn Giàu trả lời chất vấn. Ảnh: Chinhphu.vn

 Nhiều giải pháp, điều hành linh hoạt

Các đại biểu Nguyễn Hồng Sơn (Hà Nội); Phạm Thị Loan (Hà Nội) đề nghị làm rõ nguyên nhân của những biến động của thị trường ngoại hối, thị trường vàng trong những ngày vừa qua.

Theo Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Nguyễn Văn Giàu, từ năm 2007 đến nay, thị trường ngoại hối diễn biến phức tạp; giá trị của một số đồng tiền mạnh cũng tăng giảm bất thường, giá cả một số mặt hàng chủ yếu biến động.

Bên cạnh những tác động tích cực, các giải pháp kích cầu, trong đó có chương trình cho vay hỗ trợ lãi suất đã có hiệu ứng phụ đối với thị trường ngoại hối.

Những yếu tố nêu trên đã ảnh hưởng lớn đến cung cầu ngoại tệ trên thị trường ngoại hối và tạo sức ép lên tỷ giá. Thêm vào đó, giới đầu cơ đã lợi dụng diễn biến này đề đưa tin đồn thất thiệt, gây nên biến động tỷ giá trên thị trường tự do.

Trước tình hình trên, Ngân hàng Nhà nước đã và đang triển khai tích cực các giải pháp nhằm ổn định thị trường ngoại hối như mở rộng biên độ ấn định tỷ giá mua bán USD/VND của các ngân hàng thương mại; điều hành linh hoạt tỷ giá bình quân liên ngân hàng phù hợp với tín hiệu thị trường và mục tiêu đẩy mạnh xuất khẩu, hạn chế nhập siêu; xử lý nghiêm các hoạt động thu đổi ngoại tệ trái phép, niêm yết giá hàng hóa bằng ngoại tệ.

Khẳng định nguyên nhân chính dẫn đến sự biến động trên thị trường vàng trong những ngày vừa qua là do tâm lý của người dân và doanh nghiệp, Thống đốc NHNN cho hay NHNN đã có những động thái tích cực can thiệp như tăng “cung” vàng nhằm trấn an tâm lý người dân đồng thời tránh tình trạng đầu cơ, tích trữ vàng…

“Thị trường ngoại tệ, trị trường vàng ở nước ta đang dần đi vào ổn định”, Thống đốc Nguyễn Văn Giàu khẳng định.

Thanh tra 272 chi nhánh của 52 ngân hàng về hỗ trợ lãi suất

Trả lời chất vấn của đại biểu Phạm Thị Loan (Hà Nội) về việc sử dụng tiền mặt vẫn còn phổ biến, Thống đốc Nguyễn Văn Giàu cho biết, trong thời gian tới, NHNN sẽ tiếp tục phát triển rộng khắp mạng lưới ngân hàng xuống tới tuyến xã nhằm đẩy mạnh ứng dụng các hình thức thanh toán, giao dịch hiện đại thông qua thẻ.

Theo Thống đốc Nguyễn Văn Giàu cho biết, nếu hệ thống ATM năm 2020 có 150 máy rút tiền tự động với  66.000 thẻ thì tới tháng 10/2009, hệ thống này đã có tới 9.000 máy ATM  với 19 triệu thẻ; hệ thống này sẽ tiếp tục được phát triển với số lượng lớn hơn.

Ngoài ra, Thống đốc Nguyễn Văn Giàu cũng tiếp thu và đồng tình với ý kiến của đại biểu Lê Thị Nga (Thái Nguyên) về việc phát hành đồng tiền kim loại hiệu quả thấp, chất lượng chưa cao và khẳng định sẽ xem xét tích cực vấn đề này.

Trả lời câu hỏi chất vấn của đại biểu Huỳnh Văn Tiết (Cần Thơ) và một số đại biểu về việc có tồn tại sai sót được phát hiện trong hoạt động hỗ trợ lãi suất hay không, Thống đốc Nguyễn Văn Giàu, cho hay, kết quả thanh tra, kiểm tra của Ngân hàng Nhà nước tại 272 chi nhánh của 52 ngân hàng thương mại đã phát hiện được sai phạm, kiến nghị thu hồi 46 tỷ đồng.

Trước ý kiến cho rằng nông dân khó tiếp cận nguồn vốn hỗ trợ lãi suất do có quá nhiều thủ tục phiền hà, Thống đốc Nguyễn Văn Giàu khẳng định hầu hết các hộ nông dân đáp ứng đủ điều kiện vay vốn hỗ trợ lãi suất theo Quyết định số 131/QĐ-TTg và Quyết định số 443/QĐ-TTg và có nhu cầu vay, đều được vay hỗ trợ lãi suất.

Riêng đối với việc triển khai cho vay hỗ trợ lãi suất theo Quyết định số 497 của Thủ tướng Chính phủ, hỗ trợ lãi suất mua sắm máy móc, vật tư nông nghiệp và vật liêu xây dựng làm nhà ở nông thôn, hiện Chính phủ đã giao Bộ Công Thương phối hợp với các cơ quan liên quan tháo gỡ các vướng mắc, hướng dẫn lại một số qui định cho phù hợp với điều kiện thực tế.

4 vấn đề cần lưu ý

Kết luận phần chất vấn và trả lời chất vấn của Thống đốc, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng cho biết, đã có 22 lượt đại biểu đặt chấn vấn trong số 25 đại biểu đăng ký. Có 5 đại biểu chất vấn 2 lần.

Theo Chủ tịch Quốc hội, tiền tệ tín dụng ngân hàng là vấn đề hết sức quan trọng đối với sự phát triển của nền kinh tế và là vấn đề khó khăn, phức tạp, nhạy cảm, chịu tác động của nhiều quy luật khác nhau, có khi trái chiều nhau.

Phần chất vấn và trả lời chất vấn đã làm rõ nhiều vấn đề như triển khai hỗ trợ lãi suất, việc phát hành tiền kim loại, giải pháp, phản ứng của ngân hàng trước biến động giá vàng, thủ tục cho nông dân vay vốn, vấn đề găm giữ ngoại tệ, chuyển đổi cơ cấu dùng tiền mặt, tăng trưởng tín dụng, biện pháp sử dụng an toàn hiệu quả quỹ ngoại hối…

Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng đề nghị Thống đốc NHNN lưu ý 4 vấn đề.

Thứ nhất, về việc hỗ trợ lãi suất, Chủ tịch Quốc hội khẳng định chủ trương, chính sách hỗ trợ lãi suất là đúng đắn, kịp thời, phù hợp, tích cực góp phần triển khai hiệu quả gói kích cầu, ngăn chặn suy giảm kinh tế. Tuy nhiên, chính sách này còn gặp một số bất cập như có hiện tượng nông dân, doanh nghiệp vừa và nhỏ khó tiến cận nguồn vốn, việc tổ chức thực hiện hỗ trợ lãi suất còn có sai sót, cần sớm rút kinh nghiệm.

Chủ tịch Quốc hội đề nghị Thống đốc NHNN đánh giá mặt được, chưa được, phân tích nguyên nhân, kịp thời có giải pháp như ban hành các văn bản sửa đổi, bổ sung những quy định chưa hợp lý, không còn phù hợp với thực tiễn trên tinh thần hài hòa lợi ích các bên.

Thứ hai, về quản lý thị trường ngoại tệ, Thống đốc NHNN cần có giải pháp hữu hiệu ổn định thị trường ngoại tệ, thị trường vàng, giữ ổn định giá trị đồng Việt Nam.

Thứ ba, tăng cường biện pháp quản lý, xử lý nợ, giảm nợ xấu, xây dựng kế hoạch, lộ trình cụ thể về việc hạn chế sử dụng tiền mặt trong thanh toán.

Thứ tư, phối hợp chặt chẽ với các Bộ, ngành, cơ quan hữu quan để giúp Chính phủ kết hợp tốt các chính sách tiền tệ với tài khóa, tăng cường thanh tra, kiểm soát nội bộ, nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống ngân hàng, đảm bảo an toàn hệ thống tài chính tiền tệ.

Hoàng Hoa Sơn - Hồng Phong