(Chinhphu.vn) – Đại hội XI của Đảng xác định, Nhà nước ta là Nhà nước pháp quyền XHCN của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân, thể hiện và thực hiện ý chí, quyền lực của nhân dân. Việc tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước ta hiện nay là một trong những vấn đề lớn được Đảng hết sức quan tâm.

Các Văn kiện Đại hội XI của Đảng đề cập vấn đề này một cách toàn diện, hệ thống, cơ bản ở một số điểm chính dưới đây.

Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam – Nhà nước của dân, do dân, vì dân

Đại hội XI của Đảng xác định, Nhà nước ta là Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân, thể hiện và thực hiện ý chí, quyền lực của nhân dân, trên cơ sở liên minh giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức, do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo.

Nhà nước định ra luật pháp và tổ chức, quản lý xã hội bằng pháp luật; giữ nghiêm kỷ cương xã hội, nghiêm trị mọi hành động xâm phạm pháp luật, vi phạm  lợi ích của Tổ quốc, của nhân dân.

Nhà nước gắn bó chặt chẽ với nhân dân, thực hiện đầy đủ quyền làm chủ của nhân dân, tôn trọng, lắng nghe ý kiến của nhân dân và chịu sự giám sáy của nhân dân. Nhà nước có cơ chế và biện pháp kiểm soát, ngăn ngừa và trừng trị tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí, vô trách nhiệm, lộng quyền, xâm phạm quyền làm chủ của công dân, nhằm bảo đảm, phát huy quyền làm chủ của nhân dân.

Tổ chức và hoạt động của bộ máy Nhà nước theo nguyên tắc tập trung dân chủ, có sự phân công, phân cấp, đồng thời bảo đảm sự chỉ đạo thống nhất của Trung ương.

Quyền lực nhà nước là thống nhất; có sự phân công phối hợp giữa các cơ quan trong việc thực hiện các quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp; có cơ chế kiểm tra, giám sát trong việc thực hiện ba quyền đó, bảo đảm những hoạt động của các cơ quan nhà nước thật sự của dân, do dân, vì dân; thật sự mọi quyền lực đều thuộc về nhân dân như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định.

Tiếp tục đổi mới tổ chức, hoạt động của bộ máy Nhà nước

Đổi mới tổ chức và hoạt động của Quốc hội nhằm bảo đảm Quốc hội thật sự là cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân; cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất là cơ quan giám sát của nhân dân. Đổi mới công tác xây dựng pháp luật, thực hiện tốt nhiệm vụ quyết định và giám sát các vấn đề quan trọng của đất nước.

Tiếp tục đổi mới tổ chức và hoạt động của Chính phủ theo hướng xây dựng nền hành chính thống nhất, thông suốt, trong sạch, vững mạnh; tổ chức tinh gọn hợp lý nâng cao hiệu lực hiệu quả các cơ quan của Chính phủ. Tăng tính dân chủ và pháp quyền trong điều hành của chính phủ. Xác định rõ nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiệm các tổ chức bộ, ngành, khắc phục tình trạng bỏ trống hoặc trùng lặp về chức năng nhiệm vụ các bộ ngành khi triển khai thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước.

Đẩy mạnh cải cách hành chính, nhất là cải cách thủ tục hành chính, tổ chức bộ máy hành chính và công chức hành chính làm cho các tổ chức, công chức, cơ chế vận hành giữa các bộ phận của bộ máy hành chính gọn nhẹ, năng động, có hiệu quả; tránh phiền hà cho dân; tránh kẽ hở để lợi dụng sách nhiễu dân.

Đẩy mạnh thực hiện chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020; xây dựng hệ thống tư pháp trong sạch, vững mạnh, bảo vệ công lý, tôn trọng bảo vệ quyền con người.

Tiếp tục đổi mới tổ chức hoạt động của chính quyền các địa phương, theo đó, nâng cao chất lượng hoạt động của Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân các cấp, bảo đảm quyền tự chủ và tự chịu trách nhiệm trong việc tổ chức và thực hiện các chính sách trong phạm vi được phân cấp. Đề cao trách nhiệm người đứng đầu các bộ ngành, địa phương đơn vị trước nhân dân. Tổng kết đánh giá việc thực hiện chủ trương không tổ chức hội đồng nhân dân huyện, quận, phường và một số cơ chế có liên quan để có chủ trương phù hợp.

Xây dựng đội ngũ cán bộ công chức đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới

Hoàn thiện quy chế cán bộ, công chức, định rõ chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền mỗi cán bộ, công chức; công khai minh bạch trách nhiệm của hoạt động công vụ. Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức về phẩm chất đạo đức và năng lực lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành quản lý nhà nước. Có cơ chế loại bỏ, bãi miễn những người không hoàn thành nhiệm vụ, vi phạm kỷ luật, mất uy tín với dân.

Phải thật sự coi cán bộ là nhân tố quyết định, từ đó việc lựa chọn sử dụng cán bộ phải thật sự khách quan, bảo đảm thực chất đạo đức, năng lực cán bộ, không vì thân quen, bè cánh, con cháu mà sử dụng khi họ không thực chất đủ đức và tài. Tổng kết việc thực hiện “ nhất thể hóa” một số chức vụ lãnh đạo Đảng, Nhà nước để có chủ trương, biện pháp thích hợp tiếp theo.

Phòng ngừa, chống tham nhũng, lãng phí, thực hành tiết kiệm

Mọi cán bộ lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các đoàn thể và đảng viên từ Trung ương xuống cơ sở phải thật sự gương mẫu thực hiện trong sạch giữ vững phẩm chất đạo đức trong sáng. Đồng thời trực tiếp tham gia đấu tranh phòng chống tham nhũng, lãng phí. Hoàn thiện cơ chế, thực hiện công khai minh bạch; để tổ chức, nhân dân có thể giám sát, kiểm soát những người tha hóa, tham nhũng, lãng phí.

Cải cách chính sách tiền lương, thu nhập bảo đảm cuộc sống cán bộ, công chức. Tăng cường công tác kiểm toán, thanh tra, kiểm tra, giám sát của các cán bộ, cơ quan chức năng cả về năng lực nghiệp vụ và phẩm chất đạo đức, tinh thần trách nhiệm một cách khách quan, có quyền lực thật sự trong đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí. Có cơ chế khuyến khích, bảo vệ người đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí và xử lý nghiêm những người bao che, ngăn cản việc chống tham nhũng.

PGS -TS. Trần Quang Nhiếp