(Chinhphu.vn) – Ngày 18/11, tại Bắc Kinh, đại diện Chính phủ hai nước đã ký kết Nghị định thư phân giới cắm mốc, Hiệp định về quy chế quản lý biên giới và Hiệp định về cửa khẩu và quy chế quản lý cửa khẩu trên biên giới đất liền Việt Nam –Trung Quốc.

 Nhân dịp này, Thứ trưởng Ngoại giao Hồ Xuân Sơn, người ký 3 văn kiện trên với Thứ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vũ Đại Vĩ, đã trao đổi với báo chí về ý nghĩa của sự kiện này và điểm qua những nét chính của 3 văn kiện trên.

Thứ trưởng Ngoại giao Hồ Xuân Sơn

Trước hết, với việc ký kết 3 văn kiện trên, Việt Nam và Trung Quốc đã kết thúc 35 năm đàm phán giải quyết vấn đề biên giới trên đất liền-một sự kiện có ý nghĩa trọng đại. Sau khi 3 văn kiện này được hai nước phê chuẩn, Hiệp ước Biên giới trên đất liền ký năm 1999 sẽ thực sự đi vào cuộc sống.

Khi Hiệp ước trên thực sự đi vào cuộc sống sẽ là cơ sở để các ngành hữu quan hai nước triển khai công tác quản lý biên giới một cách hiệu quả và khoa học.

Việc ký kết 3 văn kiện trên là hành động thiết thực kỷ niệm 10 năm ngày ký Hiệp ước Biên giới trên đất liền Việt Nam Trung Quốc, kỷ niệm 60 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam–Trung Quốc và là sự kiện mở đầu cho “Năm hữu nghị Việt – Trung 2010”.

Ba văn kiện vừa ký kết cùng với Hiệp ước Biên giới trên đất liền Việt Nam – Trung Quốc năm 1999 là bộ hồ sơ hoàn chỉnh nhất về đường biên giới trên đất liền Việt – Trung; là cơ sở để xây dựng đường biên giới hoà bình, hữu nghị ổn định lâu dài trên biên giới đất liền Việt Nam – Trung Quốc.

Nội dung các văn kiện

Nghị định thư phân giới cắm mốc bao gồm: Bộ bản đồ địa hình khu vực biên giới Việt – Trung; tập “Bảng đăng ký mốc giới”; tập “Bảng tọa độ, độ cao mốc giới” và tập “Bảng quy thuộc các cồn, bãi trên sông suối biên giới”.

Nghị định thư mô tả chi tiết hướng đi của toàn bộ đường biên giới, các chi tiết tọa độ cũng như độ cao của từng cột mốc trên biên giới đất liền Việt Nam – Trung Quốc.

Để thuận tiện cho việc quản lý, Nghị định thư chia đường biên giới trên đất liền Việt – Trung thành 8 đoạn; mỗi đoạn biên giới và mỗi mốc giới có 1 bộ hồ sơ riêng bao gồm lời văn mô tả, sơ đồ tọa độ và bản đồ.

Trên cơ sở của Nghị định thư phân giới cắm mốc ta có thể áp dụng những phương pháp quản lý hiện đại, kể cả áp dụng kỹ thuật số trong công tác quản lý biên giới, tạo điều kiện cho các cán bộ trực tiếp làm công tác biên giới thực thi nhiệm vụ của mình một cách hiệu quả nhất.

Hiệp định về Quy chế quản lý biên giới quy định rõ những nội dung công việc cụ thể của các ngành chức năng trong việc quản lý, bảo vệ đường biên, mốc giới; quy định chi tiết về công tác quản lý, bảo vệ, khai thác và sử dụng nguồn nước sông suối biên giới; các quy định về sự qua lại biên giới của người, phương tiện và hàng hoá; quy chế phối hợp trong việc duy trì, bảo đảm an ninh, trật tự trên vùng biên giới. Kèm theo Hiệp định còn có 18 Phụ lục quy định về các loại mẫu giấy tờ trao đổi giữa hai bên trong quá trình xử lý các công việc trên vùng biên giới hai nước.

Hiệp định này sẽ thay thế Hiệp định tạm thời về giải quyết các công việc trên vùng biên giới Việt–Trung ký giữa Chính phủ hai nước năm 1991.

Hiệp định quản lý biên giới vừa ký đã bổ sung nhiều nội dung chi tiết hơn, đồng thời nêu ra các nguyên tắc và biện pháp cụ thể trong việc giải quyết từng vấn đề liên quan đến biên giới trên đất liền Việt – Trung, kể cả những vấn đề nảy sinh như: các biện pháp giải quyết vấn đề xuất nhập cảnh trái phép; các nguyên tắc về xây dựng các công trình ở vùng nước biên giới, vùng biên giới hay sửa chữa, khôi phục mốc giới…

Theo Hiệp định mới này, hai bên thoả thuận thành lập Uỷ ban liên hợp biên giới đất liền Việt Nam – Trung Quốc để phối hợp, đôn đốc, giám sát việc triển khai công tác quản lý biên giới; thoả thuận mỗi bên cử người 8 người đại diện phụ trách công tác quản lý ở từng đoạn biên giới….

Hiệp định về cửa khẩu và quản lý cửa khẩu quy định danh mục 9 cặp cửa khẩu đã mở và 13 cặp cửa khẩu dự kiến sẽ mở trong tương lai; quy định  về thời gian làm việc của các cặp cửa khẩu, việc người, phương tiện và hàng hoá qua lại cửa khẩu trên biên giới đất liền Việt Nam – Trung Quốc; quy định về quy trình, thủ tục mở các cặp cửa khẩu mới.

Một số nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới

Về một số công việc trong thời gian tới, Thứ trưởng Hồ Xuân Sơn cho biết hai bên sẽ hoàn tất các thủ tục nội bộ phê chuẩn các văn kiện theo quy định trong vòng 6 tháng tới.

Kế đến, hai bên sẽ xúc tiến việc thành lập Uỷ ban liên hợp biên giới Việt Nam – Trung Quốc để thực thi việc điều phối các lực lượng chức năng mỗi bên trong công tác quản lý, bảo vệ biên giới và giải quyết các vấn đề liên quan đến biên giới đất liền giữa hai nước.

Hai nước cũng sẽ cùng phối hợp tuyên truyền, giáo dục cư dân vùng biên giới hai nước tôn trọng đường biên giới mới, nâng cao ý thức của cư dân biên giới hai nước trong việc bảo vệ đường biên, mốc giới.

Cuối cùng, nhằm tạo sự thuận lợi cho tàu thuyền hai bên qua lại khu vực cửa sông Bắc Luân và hợp tác khai thác tiềm năng du lịch khu vực thác Bản Giốc, hai bên cần sớm tiến hành đàm phán và ký kết Hiệp định về quy chế tự do đi lại của tàu thuyền ở khu vực cửa sông Bắc Luân và Hiệp định hợp tác khai thác tiềm năng du lịch thác Bản Giốc trong năm 2010.

Dự kiến, Bộ Ngoại giao sẽ trình Chủ tịch nước phê duyệt 3 văn kiện vừa ký và sớm trao đổi công hàm xác nhận với phía Trung Quốc; lên kế hoạch mở các lớp tập huấn và phổ biến nội dung 3 văn kiện trên.

Bộ Ngoại giao sẽ xây dựng kế hoạch tuyên truyền cho đồng bào cả nước và kiều bào ta ở nước ngoài về nội dung, ý nghĩa của các văn kiện này nhằm tạo sự đồng thuận rộng rãi trong xã hội trong việc thực thi Hiệp ước Biên giới trên đất liền Việt Nam – Trung Quốc ký năm 1999 và các văn bản vừa ký kết, góp phần thúc đẩy quan hệ đối tác hợp tác chiến lược toàn diện Việt Nam – Trung Quốc./.

                                                                                                                                                          Hải Minh