(Chinhphu.vn) - Từ năm 2008 đến nay, BV Việt Đức đã thực hiện thành công gần 200 ca ghép gân xương từ người chết não cho người chấn thương nặng. Đây là BV tiên phong trên cả nước áp dụng phương pháp này.

Sau ghép gân 3 năm, bệnh nhân T đã đi lại và hoạt động thể dục thể thao bình thường. Ảnh: VGP/Thúy Hà
Phương pháp này xuất phát từ sự ra đời của luật ghép mô, hiến tạng cùng với sự phát triển của bảo quản mô, đã giúp việc sử dụng chất liệu gân đồng loại trong phẫu thuật tái tạo dây chằng chéo trước rất phát triển.
Tại BV Việt Đức, từ những mảnh gân xương lấy từ chân của bệnh nhân tình nguyện hiến tặng cho nghiên cứu khoa học, qua các giai đoạn sàng lọc về dịch tễ, vi khuẩn, qua chiếu xạ và bảo quản mô ở nhiệt độ âm 85 độ C theo quy trình của Hiệp hội mô châu Á-Thái Bình Dương tại Trung tâm mô Trường ĐH Y Hà Nội đã tạo ra những mảnh ghép mới.
PGS.TS Nguyễn Xuân Thùy, Phó Viện trưởng Viện Chấn thương chỉnh hình, BV Việt Đức cho biết, việc lấy gân xương của người chết não để ghép cho bệnh nhân sẽ giúp bác sĩ chủ động hơn trong việc lựa chọn nguyên liệu: “Đặc biệt, tùy theo tình trạng bệnh nhân, bác sĩ sẽ cân chỉnh chiều dài, đường kính để gọt bớt, bảo đảm đúng chỉ tiêu bệnh nhân cần ghép”.
Bên cạnh đó, thời gian phẫu thuật theo phương pháp này có thể rút ngắn từ 1/3 đến 1/2 so với các phương pháp trước đây, đồng thời tránh được phiền toái và vấn đề thẩm mỹ sau mổ do đường mổ nhỏ, tập phục hồi chức năng sau mổ thuận lợi hơn.
PGS.TS Nguyễn Xuân Thùy đưa ra trường hợp bệnh nhân Đ.T.Q (25 tuổi) đi du lịch và bị tai nạn trong vụ lật xe ở Lào Cai vừa qua, bị đứt 4 dây chằng gối trái gồm dây chằng chéo trước, dây chằng chéo sau, dây chằng bên trong, đứt cánh bên trong xương bánh chè gây trật xương bánh chè ra ngoài.
Sau khi khám, các bác sĩ tiên lượng nếu lấy gân tự thân không đủ để tái tạo lại cả 4 dây chằng và bệnh nhân có thể bị tàn phế.
Tuy nhiên, may mắn nhờ gân từ người cho chết não, bệnh nhân Q được mổ nội soi, tái tạo lại 4 dây chằng. Sau 3 tháng, bệnh nhân đã đi lại được.
Một trường hợp khác, đó là bệnh nhân N.V.T (25 tuổi, Hà Tây) bị u tế bào khổng lồ lồi cầu xương đùi.  Mặc dù đã 2 lần được lấy xương đùi tự thân để ghép, nhưng đều thất bại do chất lượng của “vật liệu” không đáp ứng được yêu cầu. Tuy nhiên, khi được các bác sĩ BV Việt Đức tiến hành kỹ thuật ghép gân xương của người chết não, đến nay, sau 3 năm, bệnh nhân T đã đi lại được và hoạt động thể dục thể thao bình thường.
Hiện, chi phí cho một ca ghép gân xương người chết não là hơn 50 triệu đồng, trong đó nếu đúng tuyến, bệnh nhân được bảo hiểm thanh toán tới 60%.
“Đối với nhiều gia đình Việt Nam, số tiền này là một khoản chi phí lớn, nên nhiều khi dù không bảo đảm chất lượng tuyệt đối nhưng họ vẫn yêu cầu BV ghép gân xương tự thân. Hơn nữa, việc ghép gân xương từ người chết não cũng gặp khó khăn khi có nhiều bệnh nhân tổn thương quá nặng, dù được giải thích, tư vấn nhưng họ vẫn không yên tâm về miễn dịch, lây nhiễm, hoặc tư tưởng mang xương, gân của người khác trong người mình”, PGS.TS Thùy chia sẻ.
Tại BV Việt Đức đã có một Ban tư vấn ghép tạng, sẽ tư vấn, giải thích cho bệnh nhân và người nhà bệnh nhân để họ đồng ý hiến tạng. Nếu bệnh nhân đồng ý hiến tạng, mọi chi phí điều trị cho người nhà bệnh nhân tại BV Việt Đức sau này sẽ được BV chi trả.
Thúy Hà