(Chinhphu.vn) - Theo đánh giá của Tổng cục Hải quan, sau 4 năm triển khai thí điểm mở rộng thủ tục hải quan điện tử (TTHQĐT), TTHQĐT đã mang lại lợi ích thiết thực cho cộng đồng doanh nghiệp trong việc đơn giản hóa thủ tục, giảm thời gian thông quan, chi phí thông quan của hàng hóa xuất nhập khẩu.

Ảnh minh họa
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đã đạt được, hiện tượng vi phạm qua thực hiện TTHQĐT đã phát sinh và có diễn biến phức tạp.

Theo thống kê của Tổng cục Hải quan, tính từ 1/10/2009 đến 31/8/2013, toàn ngành Hải quan đã phát hiện, bắt giữ 7.051 vụ vi phạm, trị giá hàng vi phạm ước tính gần 453 tỉ đồng. Trong quá trình đấu tranh đã phát hiện nhiều vụ vi phạm, tập trung chủ yếu là gian lận qua khai báo về số lượng, chủng loại, trị giá, mã số, thuế suất hàng hóa, gian lận qua hồ sơ, chứng từ ngoại thương, làm giả chứng từ trong bộ hồ sơ hải quan... đang có chiều hướng gia tăng.

Nổi lên là tình trạng doanh nghiệp lợi dụng hệ thống thông quan điện tử tự động tiếp nhận, kiểm tra, đăng kí, phân luồng tờ khai hải quan điện tử để vi phạm. Cụ thể, tại thời điểm khai báo và truyền nhận dữ liệu đến cơ quan hải quan, doanh nghiệp có thể lợi dụng để gian lận như khai báo sai tên hàng, mã số hàng hóa và thuế suất hoặc khai tên hàng hóa nằm ngoài danh mục rủi ro, quản lí chuyên ngành đối với các lô hàng để được hệ thống phân vào luồng Xanh để xuất khẩu hoặc nhập khẩu hàng lậu.

Luồng Xanh: Miễn kiểm tra hồ sơ giấy và miễn kiểm tra thực tế hàng hóa

Luồng Vàng: Kiểm tra hồ sơ hải quan.

Luồng Đỏ: Doanh nghiệp xuất trình hồ sơ giấy và hàng hóa để cơ quan hải quan kiểm tra.

Ngoài ra, lợi dụng quy định hiện hành đối với tờ khai xuất khẩu do không quy định ghi số hiệu container nên doanh nghiệp lợi dụng mở nhiều tờ khai cùng lúc. Khi tờ khai xuất khẩu được miễn kiểm tra thực tế hàng hóa, doanh nghiệp có thể ghép các container có chứa hàng lậu vào một trong các tờ khai đã mở...

Từng bước hoàn thiện hệ thống TTHQĐT

Theo Tổng cục Hải quan, một trong những nguyên nhân khiến doanh nghiệp có thể lợi dụng kẽ hở là do hiện nay điều kiện cơ sở hạ tầng, trang thiết bị kĩ thuật dù đã được ưu tiên tối đa, song so với sự phát triển của công nghệ hiện nay vẫn chưa đáp ứng tốt.

Để đảm bảo vận hành thông suốt hệ thống TTHQĐT, tiến tới triển khai đồng bộ hệ thống VNACCS/VCIS (Hệ thống thông quan tự động) vào năm 2014, đồng thời đảm bảo giám sát được hoạt động xuất nhập khẩu, góp phần giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, ngành Hải quan đang từng bước thực hiện đồng bộ các giải pháp, hoàn thiện hệ thống cơ sở pháp lí, làm tốt công tác giám sát quản lí về hải quan, Quản lý rủi ro, thanh tra, kiểm tra sau thông quan, điều tra chống buôn lậu cho đến từng bước nâng cấp, đầu tư đồng bộ hệ thống cơ sở hạ tầng, đào tạo nguồn nhân lực...

Song song với các giải pháp trên, hiện ngành Hải quan đã chỉ đạo Hải quan các cấp tăng cường công tác kiểm soát hải quan nhằm phát hiện, ngăn chặn các hành vi vi phạm thông qua thực hiện TTHQĐT. Trong đó, tập trung nâng cao năng lực của đội ngũ chuyên trách thu thập, phân tích thông tin nghiệp vụ, tích cực cung cấp thông tin tham mưu cho lãnh đạo các cấp chỉ đạo nghiệp vụ, cảnh báo tình hình, phương thức, thủ đoạn buôn lậu.

Thịnh Hưng

Nguồn: http://www.baohaiquan.vn/pages/gian-lan-qua-khai-bao-thu-tuc-hai-quan-dien-tu-dien-bien-phuc-tap.aspx