(Chinhphu.vn) - Mặc dù thời gian 2 dự án khai thác bauxite ở Tây Nguyên đi vào hoạt động chưa dài (Tân Rai 5 năm và Nhân Cơ gần 2 năm), song tính đến nay việc vận hành các nhà máy ổn định, sản phẩm đạt chất lượng tốt, một số chỉ tiêu đạt cao hơn so với thiết kế. Các vấn đề về môi trường, xã hội, an ninh, quốc phòng... theo mục tiêu đề ra được bảo đảm.

Bộ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh trả lời chất vấn.
Ảnh: VGP/Đoàn Bắc.

Thông tin trên được Bộ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh đưa ra khi trả lời Đại biểu Nguyễn Thị Kim Thúy (Đà Nẵng) về hiệu quả kinh tế của các công trình khai thác bauxite ở Tây Nguyên.

Bộ trưởng cho biết, hiện Tập đoàn Công nghiệp Than-Khoáng sản Việt Nam (TKV) là đơn vị được giao triển khai đầu tư 2 dự án bauxit ở Tây Nguyên gồm: Dự án alumin Tân Rai bắt đầu được đầu tư xây dựng từ năm 2006 và Dự án alumin Nhân Cơ được đầu tư xây dựng từ năm 2007.

Trong đó, Dự án alumin Tân Rai đã đi vào vận hành thương mại từ tháng 10/2013, hiện nay, dự án đã sản xuất ổn định, năm 2017: 636.700 tấn alumin đạt công suất vận hành theo cam kết của nhà thầu (630.000 tấn/năm), năm 2018 dự kiến sẽ đạt sản lượng 650.000 tấn alumin (đạt công suất thiết kế).

Dự án alumin Nhân Cơ vận hành ngày 16/12/2016, đã có sản phẩm alumin đầu tiên và ngày 1/7/2017 Nhà máy chính thức đưa vào vận hành thương mại. Năm 2017 đạt 501.000 tấn alumin (đạt 77% công suất thiết kế), theo kế hoạch năm 2018 sản lượng đạt 580.000 tấn alumin; năm 2019 sẽ đạt công suất thiết kế là 650.000 tấn alumin.

Bộ trưởng đánh giá, mặc dù thời gian các dự án đi vào hoạt động chưa dài (Tân Rai 5 năm và Nhân Cơ gần 2 năm), song qua quá trình vận hành sản xuất thời gian qua đã cho thấy việc vận hành các nhà máy ổn định, sản phẩm đầu ra đạt chất lượng tốt, các chỉ tiêu chất lượng sản phẩm, tiêu hao nguyên vật liệu, năng lượng đã đạt được theo thiết kế, một số chỉ tiêu đạt cao hơn so với thiết kế. Các hạng mục công trình của dự án đã được đầu tư đồng bộ, đặc biệt là các hạng mục liên quan đến công tác xử lý bùn đỏ, bảo vệ môi trường. Các vấn đề về môi trường, xã hội, an ninh, quốc phòng... theo mục tiêu đề ra được bảo đảm.

“Cũng đáng mừng là thời gian qua ta gặp thuận lợi về thị trường. Trong năm gần đây và hiện nay giá bán alumin trên thị trường khả quan: Giá trung bình năm 2017 là 344 USD/tấn (FOB), bình quân 8 tháng đầu năm 2018 là 480 USD/tấn, có thời điểm tháng 4/2018 giá alumin lên đến 672 USD/tấn. Đây là mức giá tốt so với phương án tính toán ban đầu để bảo đảm hiệu quả đầu tư của dự án (với mức tính toán giá bán alumin trên 300 USD/tấn thì dự án bắt đầu có hiệu quả kinh tế)”, Bộ trưởng Trần Tuấn Anh cho biết.

Do vậy, hoạt động sản xuất kinh doanh của 2 dự án tới thời điểm này khá thuận lợi và ổn định, sản phẩm sản xuất ra đạt tiêu chuẩn chất lượng và thị trường tiêu thụ chấp nhận tốt (sản xuất ra tới đâu bán hết tới đó, thậm chí chưa đáp ứng hết nhu cầu của khách hàng). Đến nay, TKV đã cấp alumin/hydrate đến các thị trường Trung Đông (UAE), Ấn Độ, Hàn Quốc, Trung Quốc, Nhật Bản, Thổ Nhĩ Kỳ, Thái Lan...

“Bên cạnh đó, điểm tích cực là sau một thời gian ngắn, chúng ta đã nhanh chóng làm chủ được công nghệ, chủ đầu tư đã có và tiếp tục các giải pháp cải tiến kỹ thuật công nghệ, hợp lý hóa dây chuyền sản xuất, nâng cao sản lượng sản xuất nhờ đó giá thành sản phẩm alumin giảm đáng kể giá thành sản xuất năm sau thấp hơn năm trước”, Bộ trưởng nhận định.

Về vấn đề đánh giá việc thí điểm khai thác bauxite ở Tây Nguyên, Bộ trưởng nhìn nhận, đây là 2 dự án có quy mô lớn, có ý nghĩa và tác động nhiều mặt, không chỉ về kinh tế mà còn về môi trường, xã hội... tác động tới phát triển của khu vực Tây Nguyên nói riêng và rộng hơn là kinh tế đất nước.

Do vậy, thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, hiện nay Bộ Công Thương đang phối hợp với các bộ ngành, với UBND tỉnh Lâm Đồng, tỉnh Đắk Nông, TKV và các cơ quan khác có liên quan để tiến hành rà soát, đánh giá kỹ việc triển khai thực hiện các dự án này để có báo cáo với Chính phủ, Bộ Chính trị và Quốc hội.

Trong quá trình thực hiện việc đánh giá thí điểm này, Bộ Công Thương cũng sẽ cùng các bộ ngành tổ chức xin ý kiến nhiều chiều từ các cơ quan, tổ chức có liên quan, đặc biệt là các tổ chức khoa học, các chuyên gia, nhà nghiên cứu... để có đánh giá sâu sắc, thực chất việc thí điểm này trước khi có báo cáo với Chính phủ, Bộ Chính trị và Quốc hội.

Phan Trang