(Chinhphu.vn) - Vợ chồng bà Nguyễn Phương Linh (Hải Phòng) có 2 con song sinh dưới 12 tháng tuổi. Nay, bà Linh muốn làm thủ tục ly hôn và có nguyện vọng được quyền nuôi 2 con sau khi ly hôn. Khi ra tòa, chồng bà Linh lấy lý do là bà không đủ thu nhập để nuôi cả 2 con nên đề nghị được nuôi 1 con.

Bà Linh muốn được biết quy định của pháp luật về người được trực tiếp nuôi dưỡng con sau ly hôn và nghĩa vụ cấp dưỡng của người không trực tiếp nuôi con.

Luật sư Trần Văn Toàn, Văn phòng luật sư Khánh Hưng - Đoàn luật sư Hà Nội trả lời câu hỏi của bà Linh như sau:

Theo quy định tại Điều 85, Luật Hôn nhân và Gia đình, vợ, chồng hoặc cả hai người có quyền yêu cầu Toà án giải quyết việc ly hôn. Trong trường hợp vợ có thai hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi thì chồng không có quyền yêu cầu xin ly hôn.

Trường hợp vợ chồng bà Nguyễn Phương Linh có 2 con song sinh dưới 12 tháng tuổi, mà người chồng bà Phương yêu cầu xin ly hôn thì Tòa án chưa thụ lý. Theo hướng dẫn tại Mục 6 Nghị quyết số 02/2000/NQ-HĐTP của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao, trong trường hợp chưa thụ lý vụ án thì Toà án  trả lại đơn kiện cho người nộp đơn. Trong trường hợp đã thụ lý vụ án thì Toà án giải thích cho người nộp đơn biết là họ chưa có quyền yêu cầu xin ly hôn.

Nếu người nộp đơn rút đơn yêu cầu xin ly hôn thì Toà án ra quyết định đình chỉ việc giải quyết vụ án.

Nếu người nộp đơn không rút đơn yêu cầu xin ly hôn thì Toà án tiến hành giải quyết vụ án theo thủ tục chung và quyết định bác yêu cầu xin ly hôn của họ.

Tuy nhiên, nếu yêu cầu xin ly hôn từ phía bà Phương thì Tòa án có thể thụ lý giải quyết. Toà án xem xét yêu cầu ly hôn, nếu xét thấy tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được thì Toà án quyết định cho ly hôn.

Về việc cấp dưỡng nuôi con sau khi ly hôn

Việc trông nom, chăm sóc, giáo dục, nuôi dưỡng con sau khi ly hôn được quy định tại Điều 92, Luật Hôn nhân và Gia đình đã được hướng dẫn tại Mục 11, Nghị quyết số 02/2000/NQ-HĐTP như sau:

Trong trường hợp vợ, chồng không thoả thuận được về người trực tiếp nuôi con thì Toà án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi con căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con, đặc biệt là các điều kiện cho sự phát triển về thể chất, bảo đảm việc học hành và các điều kiện cho sự phát triển tốt về tinh thần. Nếu con từ đủ 9 tuổi trở lên, thì trước khi quyết định, Toà án phải hỏi ý kiến của người con đó về nguyện vọng được sống trực tiếp với ai.

Về nguyên tắc, con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi con, nếu các bên không có thoả thuận khác.

Người không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con. Đây là nghĩa vụ của cha, mẹ; do đó, không phân biệt người trực tiếp nuôi con có khả năng kinh tế hay không, người không trực tiếp nuôi con vẫn phải có nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con.

Trong trường hợp người trực tiếp nuôi con không yêu cầu người không trực tiếp nuôi con cấp dưỡng vì lý do nào đó thì Toà án cần giải thích cho họ hiểu rằng việc yêu cầu cấp dưỡng nuôi con là quyền lợi của con để họ biết nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của con. Nếu xét thấy việc họ không yêu cầu cấp dưỡng là tự nguyện, họ có đầy đủ khả năng, điều kiện nuôi dưỡng con thì Toà án không buộc bên kia phải cấp dưỡng nuôi con.

Tiền cấp dưỡng nuôi con bao gồm những chi phí tối thiểu cho việc nuôi dưỡng và học hành của con và do các bên thoả thuận. Trong trường hợp các bên không thoả thuận được thì tuỳ vào từng trường hợp cụ thể, vào khả năng của mỗi bên mà quyết định mức cấp dưỡng nuôi con cho hợp lý.

Về phương thức cấp dưỡng do các bên thoả thuận định kỳ hàng tháng, hàng quý, nửa năm, hàng năm hoặc một lần. Trong trường hợp các bên không thoả thuận được thì Toà án quyết định phương thức cấp dưỡng định kỳ hàng tháng.

Luật sư Trần Văn Toàn

VPLS Khánh Hưng – Đoàn luật sư Hà Nội

* Thông tin chuyên mục có giá trị tham khảo với người đọc, không dùng làm tài liệu trong tố tụng pháp luật