(Chinhphu.vn) - Sáng 15/1, Viện Quy hoạch thủy lợi (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) đã tổ chức Lễ kỷ niệm 55 thành lập và đón nhận danh hiệu Anh hùng Lao động do Chủ tịch nước ký tặng.

Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải phát biểu tại Lễ kỷ niệm 55 thành lập Viện Quy hoạch thủy lợi. Ảnh: VGP/Nguyên Linh
Thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước dự và trao tặng phần thưởng cao quý này, Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải biểu dương những thành tựu mà ngành thủy lợi, các thế hệ cán bộ công chức, người lao động Viện Quy hoạch thủy lợi đạt được trong suốt chặng đường 55 năm qua.

"Trưởng thành từ một đất nước nông nghiệp, vai trò của Viện gắn liền với các quy hoạch trị thủy và khai thác hệ thống sông ngòi hết sức quan trọng phía Bắc, phát triển hệ thống tưới tiêu cho nông nghiệp, xây dựng các hồ chứa trên bậc thang sông Đà kết hợp với phát triển thủy điện, cấp nước và phòng chống lũ, khai thác tổng hợp nguồn tài nguyên nước, mở ra các khả năng về môi trường nước, giao thông thủy. Ở phía Nam, từ những đồng ruộng bị chua phèn, nhiễm mặn, ngập lũ, sản xuất bấp bênh, Viện đã chủ trì đề xuất, triển khai quy hoạch, xây dựng các công trình chuyển lũ ra biển Tây, thau chua, rửa phèn, mở ra những cánh đồng lúa năng suất cao...", Phó Thủ tướng đánh giá.

Đến nay, cả nước đã có một cơ sở hạ tầng thủy lợi đồ sộ với trên 900 hệ thống lớn và vừa, rộng khắp phục vụ công cuộc phát triển kinh tế-xã hội, trong đó gần 7.000 hồ chứa, 10.000 km đê, trên 250.000 km kênh mương, trên 13.300 trạm bơm, 5.500 cống tưới tiêu...

Nhấn mạnh tính chất hết sức quan trọng của nước và công tác trị thủy đối với đất nước, đặc biệt trong bối cảnh biến đổi khí hậu, sự bùng nổ trong khai thác, nhu cầu sử dụng nước trong hiện tại cũng như tương lai, Phó Thủ tướng mong muốn Viện với vai trò cơ quan đầu ngành trong công tác quy hoạch thủy lợi tiếp tục nỗ lực, nâng cao sáng tạo trong tính toán, đề xuất cân bằng nước, đổi mới cơ cấu cây trồng, vật nuôi, đề xuất các giải pháp khai thác, sử dụng nguồn tài nguyên nước một cách có hiệu quả nhằm khai thác tối đa các mặt lợi, hạn chế các mặt hại của nước gây ra cho sản xuất và đời sống. Ngành thủy lợi tiếp tục đẩy mạnh tái cơ cấu, rà soát quy hoạch thủy lợi theo hướng phục vụ đa mục tiêu, phục vụ sản xuất nông nghiệp, thủy sản cũng như các ngành kinh tế khác.

Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải trao Huân chương Lao động cho một số cá nhân của Viện Quy hoạch thủy lợi. Ảnh: VGP/Nguyên Linh

Nhân dịp này, Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải đã trao Huân chương Lao động cho một số cá nhân của Viện Quy hoạch thủy lợi đã có thành tích xuất sắc trong công tác, nhiệm vụ.

Viện Quy hoạch thủy lợi là đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, có chức năng điều tra cơ bản, nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ; đào tạo và hợp tác quốc tế, tư vấn và dịch vụ để lập quy hoạch thủy lợi nhằm điều hòa, sử dụng, bảo vệ và phát triển bền vững nguồn nước, môi trường và chất lượng nước trên phạm vi toàn quốc.

Ngày 16/1/1961, Ủy ban Trị thủy và Khai thác sông Hồng được thành lập và Văn phòng của Ủy ban là cơ quan chuyên môn trực thuộc được coi là tổ chức tiền thân của Viện Quy hoạch thủy lợi ngày nay.

Trước năm 1975, Viện được biết đến với vai trò tích cực trong phong trào thủy nông, đề xuất xây dựng hàng loạt công trình lớn phía bắc như Hệ thống đại thủy nông Bắc Hưng Hải, hệ thống trạm bơm lớn Nam Hà, hồ Núi Cốc, thủy  điện Hòa Bình, thủy điện Thác Bà.

Sau ngày đất nước thống nhất, Viện tiếp tục vai trò của cơ quan quy hoạch, đề xuất các giải pháp căn bản về thủy lợi để tạo ra những vụ mùa bội thu phía bắc, bắt tay xây dựng hệ thống điện trên sông Đà. Ở miền Nam, Viện đã đề xuất xây dựng công trình đa mục tiêu khai thác tổng hợp Phù Ninh, Dầu Tiếng, thủy điện Thác Mơ, Trị An. Đặc biệt ở ĐBSCL đã có những quyết sách lớn trong phòng chống lũ, ngăn mặn, rửa chua, hệ thống thoát lũ ra biển Tây. Ở miền Trung Tây Nguyên là hàng loạt công trình hồ chứa, khai thác có hiệu quả hệ thống tưới tiêu cho sản xuất cây nông nghiệp đặc thù trong vùng.

Thời kỳ đổi mới, Viện Quy hoạch thủy lợi cũng là đơn vị chuyên môn đầu ngành, tham mưu, xây dựng các quy hoạch tổng thể, các quy hoạch điều chỉnh vùng đồng bằng sông Hồng, khu vực miền Trung, hệ thống sông miền Đông Nam Bộ và Nam Trung Bộ, ĐBSCL trong điều kiện biến đổi khí hậu, nước biển dâng.

 Nguyên Linh

Trần Lê Tuấn